W ciszy wiejskiej. IV
Niemojewski Andrzej
W ciszy wiejskiej. IV - strona 1
" W CISZY WIEJSKIEJ . "
W ciszy wiejskiej. IV - strona 2
" Andrzej Niemojewski. Z cyklu "Polonia irredenta" IV. W CISZY WIEJSKIEJ Dalej z nami, kto rozpacza, Kto wspomina i kto życzy. A. Mickiewicz . Kraków. Nakładem DrukarnI Narodowej F . K. Pobudkiewicza 1896. "
W ciszy wiejskiej. IV - strona 3
" Z Drukarni Narodowej F. K. Pobudkiewicza w Krakowie. "
W ciszy wiejskiej. IV - strona 4
" I. POD KRZYŻEM. Dzień blady na niebie i szumi ulewa. Pójdź, wyjrzym na drogę, mój bracie! Tam jakaś gromada w dal idzie i śpiewa, Przystaje u krzyża.Wiatr głucho powiewa, Lud wyległ, nie słychać nic w chacie! Tu stańmy, na. wzgórku. Co ciągnie tam człeka! Czy widzisz ?..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 5
" Już śpiewać przestali, przysiedli u krzyża, Posępnie wzrok wodzą w około. Idź teraz! Patrz, zewsząd lud do nich się zbliża! Cóż? Byłeś?... Tak chmurny powracasz od krzyża I smutno pochylasz w dół czoło?... Czyż prawda?... To naród nieszczęsnych pielgrzymów! Gdzież..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 6
" Bieleje na drodze samotnie skroń siwa, Tłum zwolna w dal mglistą, odchodzi, Polami mknie tuman i pochód zakrywa, Deszcz znowu zacina, wiatr znowu się zrywa I głucho pod krzyżem zawodzi. Ten Chrystus zczernialy nad ludzkich głów rzeką Rękami zwisłemi nad światy Wskazuje tłumowi po..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 7
" II. JEDNA Z TYSIĄCA NOCY. Drew dorzuć do ognia! — Za oknem wichura, Na szybie grom czasem zaświeci. Dreszcz człeka przejmuje... Noc huczy ponura A w duszy myśl ciemna przeciągu jak chmura I w nocny świat leci a leci... W tej chmurze tłum widać... U morza szumnego Przystaje,..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 8
" Brnij chłopie z bagnetem!... Tam kresy olbrzymie Turecka oblewa nawala! Idź sztandar mocarzy tam zatknąć w dział dymie ! Tron zadrżał... Trza zbawcy... Gzy słyszysz twe imię? Hej, naprzód! Do boju grzmią działa!... Upadasz... Sił brakło ?... Czy widzisz sprzężaje Ciągnące po..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 9
" III.. ZAPOMNIANA MOGIÅ?A. Topole w noc szumiÄ…, na niebie grom bÅ‚yska, WieÅ› ginie w ciemnoÅ›ciach dokoÅ‚a. Tam w lasku mogiÅ‚a... Strach bierze iść zbliska! Pan jakiÅ› tam leży nieznany z nazwiska, On nieraz na ludzi w noc wola. Niekiedy opuszcza mogile głębokÄ… I krąży po polach,..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 10
" Ty cieniu! Niech lekką ci będzie ta ziemia! Spij w Bogu! Cóż winni my tobie Wszak coraz to bardziej nam dola się ściernią... Tyś walczył o ziemię, nas nie chce twa ziemia! Och lepiej nam było ledz w grobie!... Czy prosisz o pamięć dla twojej mogiły? Ach, pójdziem oblewać ją..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 11
" IV. STARY JAKÓB. Zapukaj w drzwi, bracie... Wnet stary otworzy. Jak wicher dziś liściem zamiata! Brzmi w karczmie muzyka... Noc. skryła świat boży, Wrzask słychać pijany, wichura się sroży... Bij we drzwi... Otwiera się chata. Jesteście, Jakóbie. ?... Coś długo czuwacie?......"
W ciszy wiejskiej. IV - strona 12
" Tu łzy mu strumieniem pociekły po twarzy, Zasłonił jagody rękami, Zadumał się... Długo w swej głowie myśl waży, Aż zwolna jął mówić: Wy młodzi, my starzy, "O dzieci, wam droga, nie z nami! Cóż powie wam stary?... Myśl jego znużona Już ptakiem nie buja po świecie! A..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 13
" Chłop tylko gdzie sunie oblany mozolą, Lub z karczmy wrzask dojdzie... odwraca człek czoło, Czy cierpi? Bóg jeden wie ile! Człek swoje już zrobił... Nie zerwał łańcucha, Lecz targnął... Do grobu iść może! Lecz biada tym, którzy wiek życia bez ducha Za krzywdy swe chwycić nie..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 14
" V. PODNIESIENIE . Chłód miły pierś owiał. Świt bije z mgieł toni. Pierś wzbiera, skroń huczy, łzy pieką... Gdzieś w górze, w błękitach, skowronek pieśń dzwoni — Dniu piękny! Po nocy burzliwej śród błoni Poprowadź daleko, daleko... Śród ciszy po rosach dzwon..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 15
" Kto lud twój obroni?... Ach sił już nie stanie, Gwóźdź ręce i nogi przewierca... Twój pierwszy apostoł... w cierpienia zaranie Ach, czoło odwrócił, ach, wyparł się, Panie!... Lud wierny, ach, wejrzyj w głąb serca!... Ja pasterz... W twe ręce oddaję wiek stary, Przeszedłem..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 16
" VI. BABKA CMENTARNA. Dzwon przebrzmiał i organ przycicha powoli, Na grobach wiatr kwiaty porusza, Krzyż stoi przy krzyżu. Tu koniec niedoli, Już nic tu nie cieszy, już nic tu nie boli, Hen cichy, sen wieczny śni dusza! Przy murze cmentarnym nędzarka sędziwa, Usiadła na. grobie i..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 17
" Jasieńku-niebożę, żal sierót twych było! Gdy mróz brat a wiatr się uciszał, Stawaliśmy, Jasiu, nad twoją, mogiłą, Płakało to, Jasiu, i Boga prosiło... Ach, Jasiu, tyś chyba to słyszał! Marysiu", pytałam, "czy chcesz już do taty?" "Chcę, babciu!" Marysia "wołała...."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 18
" Kto inny już w chacie zamieszkał przy borze., Lecz nie bój się, Jasiu, śpij cicho nieboże, "U Boga sieroty, u Boga!"" Brzmi nuta żałosna, wiatr cicho powiewa, W Izach chyli się babka uboga, Na grobie Jasieńka swojego tak śpiewa A w koło poważnie do wtóru brzmią drzewa: "U Boga..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 19
" VII NIE PORA! Zatrzaśnij na rygle podwoje kościoła, Klucz oddaj do ręki plebana, Nie pora na modły! — Dzień widny dokoła I słońce przez błękit szybuje nad sioła, Do pracy! Na ramię sukmana! A jeśli z cmentarza doleci piosenka Ponura jak życie człowieka, Gdy serce..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 20
" (idzie prawda? Och, złote nie kryją jej szaty, Przywdziewa sukmany ubogie! Mieszkaniem nie paląc, nie dworzec bogaty, Lecz jako żebraczka od chaty do chaty Iść musi, wypchnięta na drogę! Idź za nią a. przejdziesz świat z końca do końca 1 do twej powrócisz znów wioski A z tobą ta..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 21
" VIII HEJ W POLE! Drży w słońcu i błyska smug: pola zroszony, Rżą konie w podwórku. Szczęść Boże! Okiełzać tam siwki! Za pługi, za brony! Hej w pole! Przeorzem, zbronujem zagony! A cicho!... Śpią jeszcze we dworze. Ach, zbudź się, panienko! Prześliczny poranek, Ach,..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 22
" Śpisz jeszcze, szlachcicu ? Ach, ile lat spłynie. Nim czasy cię zbudzą w twym dworze? Spij dalej! Lecz pomnij, gdy w dziejów godzinie Świat nowy z pogardą twe progi ominie, Lud orał, zalecał ty łoże! "
W ciszy wiejskiej. IV - strona 23
" IX. ORKA. Już roi się naród na drogach dokoła I zwolna zawraca na pole. Ach, jeszcze nie wszystek znój spłynął nam z czoła! Zbierz ducha i naprzód! Kto musi, podoła! Podoła, podoła! brzmi w kole. Pług ciągnie za pługiem i skiby odwala, Już słońce na roli przygrzewa. Wio,..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 24
" Ziarenko kiełkuje, kiełkuje powoli, Lecz w końcu ruń strzeli zielona! Ach, murem staniemy i będziem strzedz roli! Ach, tylko otuchy nie tracić w niedoli, Kto ufa, ten wszystko pokona! Gdy złoty kłos błyśnie, zaszumi na błoni, Do kuźni się, chłopcy, wyprawim, Wnet kosa wesoło na..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 25
" X. ODPRAWINY. Dziad śmieje się, przycichł... Popatrzcie, chłopacy! Iak róże jagody mu plony.! Skąd wziął się on tutaj? Gdzie rodzą, się tacy? Stój, dziadku, nie odchodź! Zmyliłeś nam w pracy Więc czekaj, spoczniemy wnet pono! Odpinać postronki, za uzdy brać konie, Już..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 26
" Odpoczniesz tu, dziadku, skosztujesz tej strawy A potem... niech pan Bóg prowadzi! Idź z wioski do wioski, Bóg przecie łaskawy I wejrzy na ludzi, ich życie, ich sprawy! Idź, dziadku, choć tak my ci radzi! Do każdej chałupy, do każdej zagrody Zapukaj, otworem drzwi staną! Powieje od..."
W ciszy wiejskiej. IV - strona 27
" SPIS RZECZY. I. Pod krzyżem ... 5 II. Jedna z tysiąca nocy ... 58 III. Zapomniana mogiła ... 510 IV. Stary Jakób ... 12 V. Podniesienie ... 15 VI. Babka cmentarna ... 17 VII. Nie pora ... 20 VIII. Hej w pole ... 22 IX. Orka ... 24 X. Odprawmy ... 26 "