Biuro projektowe Gdańsk

lecz nie prawdę samą. Uderzyło mnie ich własne wyznanie, że siłą, własnego rozumu, dojść nie mogą do jej odkrycia i że ludzkość potrzebuje jakiegoś posłannika Boskiego, potrzebuje objawienia, aby osiągnąć niemylne przekonanie. To przewidzenie objawionej prawdy daje się spostrzegać w Platonie, w Cyceronie, w Plutarchu, w Senece. A gdy wspomnimy, że te wielkie umysły doszły do niego własną siłą, że i prawdy, jakie ogłosili, własna, zdobyli mocą, wzrasta dla nich nasze uwielbienie, i my nowożytni, którzy oświeceni zostaliśmy nauką z nieba zesłaną a którzy nieraz, odstąpiwszy od niej, ufni naszemu rozumowi, zaciekamy się w fałsz i w błędy, malejemy przy dawnych olbrzymach i wyznać musimy ich wyższość sad nami, Czytając z uwagą, nowożytnych filozofów, zacząłem w nich uważać dziwną moc niszczącą a przytem brak zupełny siły organicznej. Przeczenie u nich jest śmiałe, silne, zdolne zachwiać wiarę, lecz do żadnego twierdzenia pewnego, mogącego tę wiarę zastąpić, dojść nie zdołali. Czytając ich nauki, czuje się, że nauczają tego, co z siebie wyczerpali, że swoje własne zdania czy marzenia narzucają nam; kiedy przeciwnie, wziąwszy do ręki pisarzy katolickich, poznajemy w ich nauce jakąś władzę i powagę nadludzką. Nauczają oni jako moc mający a nauczają wszyscy zgodnie, bez żadnych sprzeczności tak obfitych u filozofów, nauczają w jedynej jedności, jaką na tej ziemi spostrzegamy. Ta zmiana w moich wyobrażeniach z wolna i stopniowo następowała. Przejąwszy się krytyką filozoficzną, radząc się czystego rozumu, nawykłem był katolicyzm uważać jako zabobon, niegodny myślącego