www.xcrzeszow2008.pl

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3
Bużeński Stanisław


Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 1
" Å»YWOTY ARCYBISKUPÓW GNIEŹNIEŃSKICH, PRYMASOW KORONY POLSKIEJ I WIELKIEGO KSIĘSTWA LITEWSKIEGO, Od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie,   opisaÅ‚ StanisÅ‚aw BużeÅ„ski Dziekan i OfficjaÅ‚ warmiÅ„ski, kanonik gnieźnieÅ„ski i krakowski.   Z..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 2
" kiego pod herbem Radwan. W pierwszych lalach młodości ćwiczył się on w naukach, korzystając z hojności Andrzeja Hrabi Tęczyńskiego Kasztelana Krakowskiego, na którego dworze później zostawał i gdy tam nie w jednej okoliczności okazał swą wierność, dowcip i biegłość w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 3
" Uchański nie był zbyt gorliwym Kapłanem i sprzyjał szerzącym się wówczas nowym naukom. Siedział wtedy na stolicy Piotrowej Paweł. IV. który razem z ś. Kajetanem Tienejskim założył zakon Kleryków regularnych, zachowujących sposób życia pierwszych Apostołów; a ponieważ on..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 4
" słał do Rzymu Jana z Budzisława Wysockiego Opala Lendzkiego, któremu pomiędzy innemi rzeczami poruczył, ażeby usilnie się starał o potwierdzenie Uchańskiego na katedrę Władysławowską. Wysocki doniósł Królowi, że Papież żadną miarą nakłonić się niedaje do udzielenia..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 5
" odpowiedzialności. Niech to ma na uwadze że Wasza Królewska Mość nie może mu poruczyć pieczy nad duszami i rozdawnictwa Sakramentów, że to prawo należy tylko temu do którego powiedziano: paś owce moje; że inaczej, gdyby każdy przywłaszczał władzę związywania i rozwiązywania,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 6
" do Króla pisali. Zdanie ich w radzie Królewskiej przemogło, albowiem gdy Papież znając zachwianą wiarę Uchańskiego zwlekał z udzieleniem mu potwierdzenia, on z pomocą władzy świeckiej, a niesłychanem lekceważeniem stolicy Apostolskiej, objął zarząd djecezji, oraz wszyskie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 7
" bnym dla drugich przykładem. Naśladował on w tym razie Maura Biskupa Raweńskiego, który jak Henryk Spondanus powiada, gdy był wyklęty przez Papieża Witaljana, wsparty protekcją Exarchy, wyklął wzajemnie Papieża. Dodaje tenże Damalewicz, że na Sejmie walnym w zebraniu publicznem..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 8
" prawo w roku 1562. uchwalone, zniszczone zostały, oraz zostawiona władza słuchania i wierzenia w co się podoba a zerwania wszelkich stosunków z władzą duchowną. W początkach rządów tego Arcybiskupa, Zygmunt August, wbrew dawnemu zwyczajowi przodków swoich, na Sejmie Piotrkowskim w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 9
" ustanowiony Zakon Zgromadzenia Jezusowego, oraz założył dla nich Kollegjum i Seminarjum w Brunsbergu, uposażywszy je dość szczupłemi dochodami z dóbr stołowych biskupich i kapitulnych. Na Soborze Trydenckim poznał on był Jakóba Laynez, który był drugim po ś. Ojcu Ignacym..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 10
" wiÅ‚ uroczysty obrzÄ™d wstÄ…pienia na katedrÄ™ dnia 13. Listopada. PowitaÅ‚ go delegowany od kapituÅ‚y Å?ukasz Podoski Proboszcz GnieźnieÅ„ski, Kanonik Krakowski, mąż uczony, którego Zygmunt August do rozmaitych poselstw używaÅ‚ i nieraz doÅ›wiadczyÅ‚ jego pilnoÅ›ci i biegÅ‚oÅ›ci w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 11
" dok publiczny dzieło pełne oburzających bluźnierstw przeciwko Trójcy Przenajświętszej. Gdy zaś do Bernu, jednego z Kantonów Szwajcarskich przybył i tak bezecne fałsze przeciwko bóstwu Jezusa Chrystusa prawił, Berneńczykowie, wyznający sektę Kalwina, oburzyli się na tę naukę i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 12
" uczyniła bezskutecznem takowe targnienie się na własność i prerogatywy służące Kościołowi. Również kapituła metropolitalna w innem zdarzeniu oparła się Arcybiskupowi i nie mogła zezwolić na to, ażeby majętność Konary w ziemi Czerskiej leżąca, ustąpiona była prawem..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 13
" którym jak zwykle niezbywało na obłąkanych, podzielających ich zdanie, lub z zawziętością na nich powstających, To było powodem że za usilnem staraniem Kardynała, wyszedł wyżej wzmiankowany od nas rozkaz króla, którym najsurowiej zalecano wszystkim Antitrinitarzom i Anabaptystom..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 14
" ce: Arcybiskup Gnieźnieński Uchański i Biskup Krakowski Filip Padniewski; pierwszy godnością i stopniem, drugi bogactwy i talentami znakomity. Pomiędzy nimi gdy otwarta panowała nieprzyjaźń, niezgodni w sposobie myślenia, jednakową pałali chęcią zamieszek i wewnętrznych zaburzeń...."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 15
" strachem zniewolić, ale ten działał z innych powodów; każdy z nich jednak miał na celu korzyść własną a nie dbał o dobro publiczne i chciał kosztem Rzeczypospolitej dopiąć zamiarów swoich. Kommendoni jednak zbadawszy sposób ich myślenia, i wiedząc do czego dążą podawane..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 16
" nie przyjąć. Pomimo to jednak, jak Rejnhold Hejdenstein w opisaniu wypadków zaszłych po śmierci Zygmunta Augusta powiada, Król udzielił Kommendoniemu zaszczytu szlachectwa Polskiego, co wtedy należało jeszcze do prerogatyw władzy królewskiej. Ale przejdźmy do opisania dalszych..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 17
" sprzyjającego im Arcybiskupa wniwecz obrócić, jednak postanowił milczeniem pokryć to, co wiedział o Uchańskim, gdyż w czasach lak krytycznych, śród takiej potęgi różnowierców, uważał za rzecz niebezpieczną zniechęcić i do ostateczności doprowadzić człowieka urzędem,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 18
" Najwyższego Pasterza." Tym sposobem Kommendoni zręcznością swoją zapobiegł knowanym przez heretyków zamachom, i powstrzymał Uchańskiego od przekroczenia granic swojego obowiązku, albowiem ten lękając się żeby nie oburzył na siebie Papieża i powszechnej opinji, zmienił swój..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 19
" w iskierce starał się przytłumić pożar niezgody domowej. Król więc powagą swoją silnie przyłożył się do odwrócenia zamachów różnowierców, i napisał list do Uchańskiego, którym zwołanie soboru odkładał do przyjaźniejszej pory: jakowe żądanie Króla uskutecznionem..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 20
" tylko Kardynała Hozjusza, udał się stamtąd jak najśpieszniej do Króla, który zwołał był sejm walny na granicach Litwy w Parczewie. Skoro tam przybył, miał rozmowę sam na sam z Królem, w której przełożył jemu całą rzecz jak najdokładniej, i gdy Król pochwalił zamiary jego,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 21
" gólności Katolikom, i przyjętą była z gniewem i oburzeniem, gdyż uchwały powszechnego soboru nie mogły iść pod uwagę i roztrząsanie Króla i Senatu. Tedy Król nie zbierając dalszych głosów, a widząc z powszechnego poruszenia sposób myślenia obecnych, objawił, że jego jest..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 22
" mi, szczególniej wiernością małżeńską i szczerą pobożnością ozdobioną, wysłał ją na mieszkanie do Radomia, i wszelkiemi sposobami, nawet pozyskaniem zgody koła poselskiego starał się u Papieża o zerwanie związków małżeńskich. Starania te jednak nie miały pożądanego..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 23
" ustąpić z kraju i udać się do Cesarza Maxymiljana, gdzie trawiona smutkiem z powodu doznanej obelgi, wkrótce życie zakończyła. Działo się to w roku 1566., kiedy Kommendoni bawił jeszcze w Polsce w urzędzie Nuncjusza Apostolskiego; dokładał on wszelkich starań i używał różnych..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 24
" do Litwy lak, że pod jego opieką rozszerzyły się w tym kraju bezbożne herezje Lutra, Kalwina i Arjusza. Po zgonie jego łacniej przyszło do skutku odnowienie i potwierdzenie dawnego przymierza Litwy z Koroną. Dokonanem to zostało na sejmie walnym w Lublinie roku 1569., gdzie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 25
" swe zdanie historją Warszewickiego, która mi jest nieznaną. Co zaś spowodowało Papieża do wysłania powtórnie Kommendoniego, o tem dokładnie opisuje wspomniany od nas wyżej Graziani, jako naoczny świadek ówczesnych wypadków.Żyła wtedy jeszcze Katarzyna i przebywała wmieście..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 26
" jednego z synów jego następcą swoim uzna. Partja różnowierców usilnie sprawę tę popierała; lecz Kommendoni zapobiegł temu i wniwecz usiłowania ich obrócił. Tymczasem wieść o śmierci Katarzyny przerwała te domowe niesnaski. Była ona bez tego słabego zdrowia, a w chórem i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 27
" wadzeniu wojny razem z Monarchami Chrześcijańskiemi przeciwko wspólnym nieprzyjaciołom, lecz całą rzecz odkładał do rozstrzygnienia stanów Państwa, które się miały zebrać w Warszawie, gdyż prawo pokoju i wojny, wedle praw Polskich, należy do sejmów. Zgromadzili się licznie na..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 28
" wni byli wojnie Tureckiej, zaczęli się wstydzić swojego uporu i podzielać jego zdanie, tak dalece, że gdyby rzecz cała podaną była na rozstrzygnienie Senatu, wojna niezawodnie byłaby uchwaloną; gdyż Kommendoni codziennie namowami swemi wielu pozyskiwał na korzyść sprawy powszechnej..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 29
" zna nadzieją dłuższego życia, nie w 72 m wieku swojego, ale w 1572. od narodzenia Chrystusa Pana śmierć go zaskoczyła. Umarł w Knyszynie, który zgonem swoim wsławił, dnia 6. Lipca, przeżywszy wieku lat zaledwo czterdzieści dziewięć; stąd zauważano, że żył siedm razy siedm lat..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 30
" ce swojej, że lubił wielki tłum ludu u dworu, oraz nikomu prędkiej odprawy nie dawał, pamiętając na to, że charakter północnych mieszkańców składa się z pierwiastków żelaza i wody. Kojałowicz w drugiej części Historji swojej Litewskiej powiada, że gdy Król chciał dokonać..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 31
" bergu, później idąc za jego przykładem nieśmiertelnej pamięci Biskupi: Andrzej Noskowicz w Półtowie, Walerjan Protasowicz w Wilnie, Adam Konarski w Poznaniu, założyli dla nich kollegje i szkoły i tyra sposobem, jakby świętym puklerzem, zasłonili się przeciw napadom sektarzy i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 32
" maitych rozpraw o życiu jego, tak równie dała powód do troskliwych starań kogo wynieść na tron Polski, po wygaśnieniu domu Królewskiego, gdyż Król z potrójnego małżeństwa żadnego potomstwa nie zostawił. Polacy tedy, którzy dotąd mieli Monarchów swoich krajowców, musieli ich..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 33
" wielki Marszałek był głową i przewodnikiem, jego stronę popierali. Partja zaś różnowierców, jak o tem wyżej namieniliśmy, przez pobłażanie czyli raczej niedbałość Augusta, tak się wzmogła, że katolicy, którzy prawowierną. Rzymską wiarę wyznawali, z trudnością mogli się..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 34
" nie służyło prawo zwoływania sejmów, jak Arcybiskupowi Gnieźnieńskiemu. A lubo Firlej w Krakowie, w Knyszynie, a później w Glinianach w ziemi Lwowskiej sejmy zgromadzał, nie zważając na czynione w lej mierze oświadczenia Prymasa, śród niezgod religijnych, zaburzenia w Państwie i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 35
" biegłego, który był później Wojewodą Podolskim, oraz w Reinholdzie Heidenstejnie i Joachimie Bielskim, którzy opisywali dzieje owoczesne. Szczególniej uchwalonym zostało na tyle sejmie, ażeby wybór przyszłego Króla miał, miejsce na polu blizkiem Warszawy za Wisłą, niedaleko wsi..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 36
" myślni podrzeźniacze seklarzy następni: Stanisław Dembiński Starosta Chęciński, Piotr Strzała Sędzia Zalorski, Stanisław Przerębski, Mikołaj Małachowski, Andrzej Niedzwiecki, Leonard Strasz, Mikołaj Sienieński, Stanisław Drohowski, Krzysztof Lassocki Starosta Gostyński, Piotr..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 37
" Piusa V. i po jego zgonie pozostał w Polsce zatrzymany rozkazem Grzegorza XIII., który po Pjusie w roku 1572. nastąpił. Mowa jego jest drukiem ogłoszony, przeto ciekawy czytelnik przekonać się może jak wymównie, z jaką gorliwością za wiarą Chrystusa przemawiał i jak usilnie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 38
" opuściwszy ani jednego słowa z lego co miał powiedzieć. Po skończeniu mowy Kommendoniego, Stany Państwa wezwały posłów tych Monarchów i Książąt, którzy się ubiegali o osierocony tron Polski. Pierwszemi z nich byli posłowie Cesarza Maxymiljana: Wilhelm Rosenberg i Wratysław..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 39
" rych za kandydata podany, był przez Stany jednomyślnie Królem ogłoszony, i z pewnością twierdzić można, że od nikogo z tych, którzy go za Króla uznali, widzianym i znanym nie był. Przybył przedtem był do Polski karzeł pewien, Polak rodem, ze szlacheckiej pochodzący familji,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 40
" będą posłowie i że dwór Francuzki szczerze myśli o pozyskaniu Korony Polskiej dla Henryka. Wysłani tedy zostali do Polski: Jan Montluc Biskup i Hrabia Walencji, oraz PP. de Noailles i de Lansac. Montluc zaś, jak Sforzia Kardynał Pallawicki, w części trzeciej historji Soboru..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 41
" na to co może być uskutecznionem, ale co było obiecane. Wszyscy więc zwabieni tak pięknemi na pozór obietnicami, przechylili się na stronę Henryka, i za dwókrotnem zebraniem głosów z Województw, okazało się że wszyscy prawie za Henrykiem, a bardzo mała liczba za innemi..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 42
" myślą że oni czekać będą na to, nim zostaną podstępnie wymordowani, jak niedawno we Francji Gaspar Coligny i tyle znakomitych z jego stronnictwa osób. Tak zaś zawzięci byli, że w przeciwnym razie wojną grozili i zaledwo nie przyszło do otwartego zerwania i krwi rozlewu. Biskupi..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 43
" do Senatu, a różni różnie wnosili jakie jego będzie zdanie; heretycy zaś, którzy doświadczyli już byli życzliwości Uchańskiego, pewni byli że mowa jego odpowiedną będzie dawniejszemu jego postępowaniu, gdy szukał zręczności do zamieszek i odmian, czynił wyrzuty Papieżom i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 44
" lu pomiędzy ubogich rozdawałem, wszystko wkońcu co pobożność i religja nakazywały czyniłem, ażeby zjednać łaskę nieba i uprosić Boga o wskazanie tego, coby z najlepszem dobrem mojem i ojczyzny było; zresztą zasięgałem rady najwierniejszych i najroztropniejszych przyjaciół..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 45
" sobie uciąć, niżeli ją wyciągnąć do podpisania imienia swego pod tą ustawą, a nie tylko rękę, ale jeśliby tego potrzeba było głowę swoję bez wahania się oddałby pod miecz katowski. Cóż bowiem starcowi przy schyłku wie- -ku i korzystniejszego i chlubniejszego zdarzyćby się..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 46
" stusa zyskaÅ‚ wziÄ™tość i jakÄ… zjednaÅ‚ sÅ‚awÄ™ staÅ‚oÅ›ci charakteru i pobożnoÅ›ci, Å›wiadczy KardynaÅ‚ Hozjusz w liÅ›cie 181. do UchaÅ„skiego z Rzymu pisanym. Å?atwo wnieść można, że Rzym i Najwyższy Pasterz Grzegorz XIII. z wielkÄ… radoÅ›ciÄ… sÅ‚yszaÅ‚ o tak dzielnej obronie wiary..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 47
" przeciwko takowemu sprzysiężeniu sektarzy na Chrystusa Pana, i utworzyły przeciwną tamtej konfederację; tym sposobem potępiwszy ja, do dziś dnia nie pozwalają jej się rozszerzać. Pośród sporów z takowego powodu wsczętych, i w czasie trwania narad przeciwników w Grochowie, wielu..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 48
" pnie wysÅ‚ani zostali posÅ‚owie do Francji: oÅ›miu ze sianu senatorskiego, a piÄ™ciu z rycerskiego, i lubo w innych dzieÅ‚ach znaleść można wzmiankÄ™ o nich, wymieniam jednak nazwiska ich lulaj. Pierwszym z nich byÅ‚ Andrzej Konarski Biskup PoznaÅ„ski, ze Å›wieckich: Albert Å?aski Wojewoda..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 49
" odbierał wszędzie oznaki przychylności, przybył do- granic Polski i zastanowił się naprzód w Międzyrzeczu, miasteczku leżącem między rzekami Odrą i Pachlicą, gdzie ostatniego dnia Stycznia 1574. roku z wielką radością od Polaków był przyjęty. Z Międzyrzecza udał się do..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 50
" domagali się zatwierdzenia przysięgą przez króla aktu konfederacji, zabezpieczającej wolność sumienia. Gdy Arcybiskup i Biskupi przeciwili się temu, Król zostający już na klęczkach na stopniach ołtarza z oburzeniem czekał końca kłótni. Jan Firlej Wojewoda Krakowski, który jak..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 51
" się, że on jest autorem książki, i tym sposobem Typografa Sibenzichera z więzienia uwolnił. Cała zaś nienawiść posłów ziemskich, którzy z różnowiercami trzymali, zwróciła się na Solikowskiego; ale ten odważnie czoło burzy stawił, i śmiało gotów był wyznać w obec..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 52
" przed Króla, wyszedł wyrok nieodpowiedni ciężkości przewinienia: gdyż za zabójstwo niewinnego Wapowskiego, zgwałcenie pałacu Królewskiego, zamieszanie spokojności publicznej, Zborowski skazany został na wieczne wygnanie, a Faure Francuz, który wyrok Królewski pisał, dodał, że..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 53
" laków i Francuzów. Niedarmo lud prosty, ciekawy w odgadywaniu przyszłości i niekiedy prawdziwie wnioskujący, ud dawna utrzymywał, że jakieś niebezpieczeństwo z Francji Polakom grozi. Trafiło się przy tem, że ptaszek pewien, którego pospolicie Królikiem ( regulus ) mianują,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 54
" bnych razach zawsze prawie dziać się zwykło, że niepomyślne wypadki przypisywane są tym, którzy w nich udział mieli, wielki przeto gniew i nienawiść ludu magnaci ze stronnictwa Francuzkiego ściągnęli na siebie. Śród takowego poruszenia umysłów i niebezpieczeństwa..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 55
" jewody Podolskiego, posłowie byli wysłani do Francji z żądaniem powrótu Króla w pewnym oznaczonym czasie; jeśliby zaś Król na dzień naznaczony nie przybył, miano wtedy uważać tron za osierocony i przystąpić do wybrania nowego Króla. Wysłani wiec zostali z owego sejmu posłowie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 56
" stosując się do okoliczności, zmienił swe zdanie i przestał silnie popierać stronę Królewską, a będąc już w podeszłym wieku i przykrząc tem zaburzeniem wewnętrznem. naznaczył sejm do Warszawy w miesiącu Październiku. Na tym sejmie, czyli raczej zjezdzie trwającym tylko dzień..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 57
" lowa Bona nie zbyt chlubną po sobie zostawiła pamiątkę i panowanie Francuzkie od wszystkich znienawidzonem było, propozycje jego obojętnie były przyjęte i nikt nie śmiał podjąć się popierać jego sprawę. Nadszedł tymczasem dzień na sejm elekcyjny naznaczony, a ponieważ pora roku..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 58
" skiego, prosząc, ażeby usunąwszy Austrijaka, ktokolwiekbądź inny obrany był Królem; ale Uchański uprzedzony już od posłów Cesarskich, razem z Franciszkiem Krasińskim Biskupem Krakowskim, Mikołajem Mieleckim Wojewodą Podolskim i Stanisławem Czainkowskim Referendarzem Państwa, oraz..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 59
" stali od Arcybiskupa UchaÅ„skiego i jego stronnictwa posÅ‚owie do Cesarza, a od przeciwników do Stefana Batorego. Tak wiÄ™c Å›ród ogólnego rozjÄ…trzenia umysłów sejm siÄ™ zakoÅ„czyÅ‚ i ci co Stefana wybrali, udali siÄ™ do JÄ™drzejowa, ci zaÅ› co Cesarza Maxymiljana, do Å?owicza. Zjazd..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 60
" śmiałe z nim postępowanie śmiercią ukarze; Król zaś katolicki będzie pamiętał na wykonaną przysięgę, oraz będzie się lękał oporu duchowieństwa Rzymskiego. Wspomina o tem w tomie I. dzieła swego: o wypadkach politycznych, Mikołaj Bellus. Stefan zaś nim przybył do Krakowa,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 61
" sić tlejący pożar, niżeli surowem postępowaniem dodawać mu nowego żywiołu. Uchański ze swej strony, zawiedziony w swych oczekiwaniach, niemałą był dręczony niespokojnością i napisał list do Cesarza, pełny zażaleń i skargi na lak długie zwlekanie, któremu jedynie przypisać..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 62
" żenią poboru od całego duchowieństwa, który został przyjęty i pobór dla Króla uchwalony. Pieniądze ztąd zebrane, w imieniu Arcybiskupa, oraz Biskupów Władysławowskiego i Płockiego, złożyli Królowi w obozie pod Gdańskiem wtenczas zostającemu, Jan Demetrjusz Solikowski i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 63
" tych Polaków, a nie przez obcych. Lecz prośby Prussaków nie były wysłuchane i prowincja ta, która mogła być wcieloną do Korony Polskiej, oddaną została prawem lennem domowi Anspach, i tym sposobem na zawsze dla Polski straconą. Większa jednak część Senatu i Posłów oświadczyła..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 64
" sku urzędowaniu Uchańskiego, że za jego czasów Zgromadzenie Jezuitów w Polsce i Wielkiem Księstwie Litewskiem przez pobożna, hojność Biskupów, zakładanie kollegjat i szkół, rozszerzone zostało, z wielką korzyścią Kościoła Katolickiego a potłumieniem herezji, którą nauką i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 65
" szkodliwe będzie swobodom i przywilejom narodowym, a szczególniej wielki cios zada nowo wprowadzonym sektom. Król śmiał się z takowej odpowiedzi i w żart to obrócił, a kazawszy zawołać Eustachego Wołłowicza Kasztelana Trockiego i Podkanclerzego Litewskiego, polecił mu przez..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 66
" ce już z kraju, był potwierdził; ale Czarnkowski trzymając się gorliwie partji austrjackiej, po wstąpieniu Stefana na tron zaniechał przejednać go i pozyskać jego względy, czem uraził na siebie samego Uchańskiego. Z tego powodu miał zamiar, w miejscu Czarnkowskiego, naznaczyć..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 67
" mnianą bluźnierczą sektę, wielu pociągnęli do podzielania swych przewrotnych zasad. A lubo, jak wyżej powiedzieliśmy, za staraniem i poradą Arcybiskupa Uchańskiego, Zygmunt August surowym wyrokiem wywołał z kraju przedniejsze narzędzia szatana: Ochina, Alejata, Gentilisa, Socyna,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 68
" nia w co się podoba, bez żadnej odpowiedzialności przed jakimkolwiek urzędem, chwalił, bronił, lub zgodę swą Dań oświadczał, jeśliby to był duchowny, wtenczas ściągał na siebie klątwę z uchyleniem od obowiązku i postradaniem posiadanego beneficjum, jeśliby zaś był świecki,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 69
" L. Stanisław Karnkowski. Henryk Spondauus Biskup Apamejski we Francji w swoich Rocznikach Kościelnych powiada pod rokiem 1072. o ś. Piotrze Damiani Kardynale i Biskupie Ostjeńskim, że Bóg go zesłał na świat w owym opłakanym wieku, kiedy wszystko groziło upadkiem Kościołowi,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 70
" wym wieku Kościoła Katolickiego, postawione na tak wysokim świeczniku, prawością charakteru, gruntowną nauką i rzadką gorliwością ku wierze Katolickiej, jakby wiatr palący rozproszył chmury heretyckich błędów. A ponieważ, jak powiada wymowny pisarz Kardynał Sforzia Pallavicini w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 71
" Zygmunta Augusta prawoÅ›ciÄ… charakteru i naukÄ…. Otrzymawszy pierwej niższe stopnie Kantora GnieźnieÅ„skiego i Scholastyka Å?Ä™czyckiego, wyniesiony byÅ‚ później na stopieÅ„ Referendarza PaÅ„stwa, gilzie roztropnoÅ›ciÄ… i biegÅ‚oÅ›ciÄ… w sprawowaniu interesów zjednaÅ‚ wszystkich szacunek i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 72
" Kromerem Koadjutorem Biskupstwa Warmińskiego, wedle obrządku Kościoła Rzymsko-katolickiego, wprowadził. Katechizm dla nauczania ludu tajemnic wiary Chrześcijańskiej napisał i drukiem ogłosił. Seminaijum, wedle przepisu świętego Soboru Trydenckiego, dla wychowania młodzieży do stanu..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 73
" pili do miasta, Magistrat przez wysłanych delegatów oświadczył, że tylko pod pewnemi warunkami dozwoli im pobytu w mieście. Kommissarze oburzeni na ten postępek, niechcąc wchodzić w dalsze układy, wrócili się nazad i przed Królem zanieśli skargę, żaląc się na wyrządzoną im..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 74
" lego Dembińskiego wielkiego Kanclerza, a w imieniu Senatu przez Arcybiskupa Gnieźnieńskiego Uchańskiego. Od stanu rycerskiego, czyli zgromadzenia posłów ziemskich, podobneż podziękowanie złożył Marszałek Bonawentura Potworowski Sędzia Kaliski. Wkrótce polem Zygmunt August, ostatni..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 75
" nie wydalali się z domu. Odznaczał się przed innemi Karnkowski, który i wielkie znaczenie w rzeczypospolitej posiadał i z wielką gorliwością popierał stronę prawych katolików, nie żałując ni pracy, ni pieniędzy; a będąc biegłym w sprawach publicznych i umiejąc kierować..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 76
" dobało się raczej krajowca uczynić Królem, niżeli cudzoziemca, gdzieś daleko z większym kosztem niżeli pożytkiem szukać. Jego więc i Karnkowskiego Kommendoni połączył związkiem ścisłej przyjaźni, tak dalece, że w jego obecności jeden drugiemu przyrzekli i przysięgli to..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 77
" pobiedz chytrym zabiegom różnowierców i bliżej dać poznać Stanom Państwa tych, którzy się o tron ubiegali, wyżej pomieniona katolicka partja naznaczyła każdemu z kandydatów mówcę, jako to: Ernestowi synowi Cesarza Maxymiljana, Piotra Myszkowskiego Biskupa Płockiego, Henrykowi..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 78
" swoim z Francji zastanowił się w Międzyrzeczu miasteczku Wielkopolskiem, Karnkowski, który był wyjechał na jego spotkanie, powitał go uczoną i ozdobną mową, która pod tytułem: Panegiryk do Henryka Walezjusza Króla Polskiego, wyszedł z diuku w Paryżu. Król Karnkowskiemu po włosku..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 79
" zaś nie tylko od Jana Myszkowskiego publicznie obelżywemi traktowany był wyrazami, ale nadto koń, na którym siedział, od rozjuszonego pospólstwa był raniony. Nie przestał jednak wszelkiemi sposobami starać się, ażeby Henryk do Polski powrócił i w tym celu wysłał do Francji Jana..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 80
" kietu ledwo nie przyprawił go o utratę życia. Chcąc więc uniknąć grożącego mu niebezpieczeństwa, oraz napomniony przez Arcybiskupa i Biskupa Krakowskiego, udał się do Karnkowskiego, bawiącego naówczas w Wolborzu, gdzie za radą przyjaciół, oczekiwał skutku narad publicznych. Tam..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 81
" która miała potłumić tę niechęć, jaką wybor Henryka powszechnie ku niemu obudził. Istotnie tak się stało, że zaledwo Karnkowski odłożył swój wyjazd, wezwanym został naprzód przez stronnictwo Batorego, później przez stronników Cesarza. Karnkowski życzył i radził, ażeby..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 82
" jać zaczął stronnictwu Batorego, i za jego poradą naznaczony został dzień koronacji, oraz listy i poselstwa do Stefana i sąsiednich Monarchów uchwalone i wysłane; gdy zaś w tym czasie wrzuconą była kwestja względem konfederacji przez różnowierców, z największym uszczerbkiem..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 83
" go, wysłał go na spotkanie Stefana; gdyż niemałe niebezpieczeństwo groziło od stronników Cesarskich, ale daleko większe, gdyby Król po przybyciu do kraju cały się oddał w ręce heretyków i wyłącznie rady od nich zasięgał. Solikowski otrzymawszy od Karnkowskiego potrzebne..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 84
" Ia, oraz rozum, dojrzałą rozwagę i doświadczenie jego, rozgłosił wszędzie tak pożądane wieści, i tem powiększył chęć oglądania co najprędzej tyle chwalonego Monarchy. Postanowił był Król przybyć do Krakowa przed uroczystością Wielkiejnocy, ale z powodu choroby, musiał..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 85
" pełnił obrzędu koronacji, oraz połączył związkiem małżeńskim Króla z Królewną Anną, którą iakże koronował. Byli tacy, którzy radzili Królowi pojąć inną małżonkę, ale Karnkowski z innemi dobrze myślącemi oparł się temu i trzymał stronę Królowej, która naprzód w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 86
" sztą królewskim wyrokiem prawo Zygmunta Augusta objaśnione zostało w len sposób, że do Arcybiskupa wtedy tylko należy prawo koronowania Króla, jeśli ten nie odstąpi od wspólnej zgody ze szlachtą. " Ale wróćmy do opisania dalszych dziejów Karnkowskiego. Arcybiskup Uchański, jak..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 87
" albowiem jak Starowolski w żywotach Biskupów Krakowskich powiada, sześćdziesiąt tysięcy złotych pożyczył Królowi; i tym sposobem wytargował przemieszczenie swoje na katedrę Krakowską. Gdy zaś Gdańszczanie pomimo kilkakrotnych odezw przez Króla i Magnatów czynionych,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 88
" sie odbywania drogi uciskani są i krzywdzeni od osób otaczających W. K. Mość. Z lego powodu przytomność W. K. Mości zamiast tego, coby radość wszystkim przynosić miała, napełnia wszystkich smutkiem i bojaźnią, i od którego obrony doświadczaćby powinni, doznają gwałtów i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 89
" wości i cnót znakomitych, Grzegorz XIII. wyniósł go na stopień Kardynała pod wezwaniem ś. Syxtusa, poźniej zaś przez Zygmunta III. przeniesiony na katedrę Krakowską, zrobił przegląd całej djecezji i w duchowieństwie tak świeckiem jak zakonnem dawną karność przywrócił,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 90
" rzęta pookrywali, i z tem się, jakby z odniesionego wielkiego tryumfu, chlubili. Lecz wracam do opisania dalszych wypadków zaszłych po wstąpieniu Karnkowskiego na katedrę arcybiskupią. Gdy Król, jak wyżej powiedzieliśmy, prowadził wojnę z Moskwą i leżał obozem pod Wielkiemi..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 91
" kowski więc jak był żywego i czynnego umysłu zaraz zajął się sprawami Kościoła i Rzeczypospolitej, i w wykonaniu obowiązków wysokiego swego urzędu, nieczego nie opuścił co należało do dobrego Pasterza i Książęcia Senatu Polskiego. Uchański, jak wyżej wspomnieliśmy,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 92
" ków naukami, bezbożnem świętokradztwem znieważyli kościoły i naczynia poświecone; pozwani lękali się o siebie tem bardziej że rozeszła się pogłoska jakoby Król postanowił na gwałcicieli kościołów surowe odtąd wydawać wyroki. Niemało przyłożyło się do utwierdzenia ich w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 93
" do skutku traktat pokoju pomiędzy temi Monarchami. Na mocy takowego traktatu Moskwa obowiązała się ustąpić z całych Inflant, które miały przejść pod panowanie Króla. Prowincja ta długoletnią wojną była niezmiernie zniszczona, a Moskwa z wielką srogością tak dalece zgnębiła..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 94
" skupstwa i czterech Biskupstw jedno tylko było Biskupstwo na całe Inflanty i to niezbyt wielkiemi uposażone dochodami; przytem ufundowane i dochodami opatrzone Kollegjum Kanoników. Grzegorz XIII. potwierdził nowo założone Biskupstwo, mające stanowić nową winnicę w tych stronach..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 95
" retyków, że wolą w widocznem zostawać błędzie, niżeli rozumieć jedno z Papieżem. Zresztą, religja Katolicka w Inflanciech, za czasów Karnkowskiego, dziwnie rozszerzać się zaczęła, szczególniej za staraniem Solikowskiego, którego Karnkowski miał zawsze w wielkiem poważaniu i po..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 96
" że Król w nagrodę swoich świetnych czynów wojennych dąży do lego, żeby albo Andrzej Batory w Polsce wychowany i naówczas przez Grzegorza XIII. do godności Kardynalskiej wyniesiony, albo Baltazar brat jego, był mianowany następcą tronu. Podejrzenie to zwiększeniem zostało z..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 97
" mieć powrócił. Ten ostatni przez Zamojskiego chciał otrzymać u Króla pewne Starostwo wakujące po śmierci Sperwaniego Prusaka wojskowo służącego; gdy zaś to jemu odmówionem zostało, powziął wielką nienawiść ku Zamojskiemu, która stała się przyczyną zgubnych dla..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 98
" niósł ranę; Król albowiem rozgniewany na nich, zwołał Senat do Lublina i tam na tajnej radzie z wielkiem ubolewaniem skarżył się na spiski przez Zborowskich przeciw jego majestatowi i osobie czynione i składał za dowód listy przejęte, przez Krzysztofa do brata Samuela pisane. Dodał..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 99
" wań, albo zwlekali do czasu; opisywał przytem stan i położenie Państwa, w którem daleko korzystniejsze są dla panujących umiarkowanie i łagodność, niżeli zbytnia surowość. Ze wszech miar warta czytania ta mowa Solikowskiego, znajduje się w Kommentarzu do dziejów Polskich..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 100
" ciw nim czynić zaniechał. Nie powtarzam tutaj, jako rzecz przez innych dokładnie opisana, całego przewodu sprawy Zborowskich i jaki w niej zapadł wyrok. Przewód takowy i wyrok Królewski znajduje się w aktach publicznych grodu Warszawskiego. Również drukiem ogłoszone zostały trzy..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 101
" ciół Zborowskiego dalszej obrony, zapali na niego wyrok niestanny, którym za pozbawionego czci uznanym został. Karnkowski lubo na konwokacji Lubelskiej przedstawiony był przez Króla jako delator w sprawie Zborowskicb, jednak w całym ciągu sprawy żadna wzmianka o nim uczyniona nie była..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 102
" juryzdykcji sądów duchownych. Drugą mowę podobnejże treści w imieniu duchowieństwa miał Wawrzyniec Goślicki Dziekan Płocki Kanonik Krakowski, który później był Biskupem Poznańskim, mąż w naukach duchownych i świeckich niepospolicie biegły. Obie te mowy wydrukowane są w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 103
" nagany i obelgi od takowego rodzaju ludzi ponoszone, przynoszą większą chlubę i zaszczyt. " Tymczasem Papież Grzegorz XIII. pełne zasług życie zakończył, któremu w licznych pismach zasłużone pochwały oddano. Zgromadzenie Kardynałów wybrało następcą jego Syxtusa V. zakonu..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 104
" jeszcze z pewnoÅ›ciÄ… niewiadomo, lubo lekarze w swoim czasie wielki spór o to wiedli i dzieÅ‚ niemaÅ‚o pisali, które wyszÅ‚y na widok publiczny. Leczyli zaÅ› Króla: MikoÅ‚aj Buccella rodem z Padwy i Symon Symonowicz z Å?ucka. O Symonowiczu powiada Heidenstein w ks. 7., że gdy Jerzy..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 105
" wą mocą po śmierci Króla, jak ogień tlejący pod popiołem za dmuchnięciem wiatru w płomień się zajmuje. Pomimo tak zachwianego stanu rzeczy, Karnkowski przybył w roku 1587. na sejm konwokacyjny do Warszawy. Roztrząsanem było na tym sejmie o miejscu i czasie wyboru nowego Króla i o..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 106
" federacją nazwali, pomimo oporu Biskupów, z których jeden, jak wyżej powiedzieliśmy, owe niegodziwe sprzysiężenie swoim podpisem zatwierdził: tak również dopiero na tym sejmie konwokacyjnym, wszelkich starań dokładali, ażeby owa rozpasana wolność sumienia zatwierdzoną była...."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 107
" katolików, że oświadczyli wkońcu Solikowskiemu i Goślickiemu, że jeżeli nie podpiszą konfederacji, na nich jedynie spadnie wina zerwanego sejmu. Z wielką stałością i wytrwałością obaj odrzucili niesłuszne żądania, a w końcu Solikowski zrzuciwszy z siebie mucet i pierś swoję..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 108
" czać następne wyrazy: "że to wszystko pod wiarą, czcią i sumieniem zachować obiecujemy, a ktoby śmiał wbrew takowemu prawu postępować i pokój publiczny naruszać, na zagładę jego wszyscy powstać mamy;" mając tedy to na względzie Goślicki, równie jak inne ważne powody, wrócił..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 109
" to po sejmie konwokacyjnym wysłał do Zamojskiego Marszałka dworu swojego Kasztelana Inowłodzkiego Szupskiego który miał polecenie nakłonić Zamojskiego do zgody z Zborowskiemi i okazać jemu warunki takowej zgody: przez sejm potwierdzone; Zamojski ze swej strony w liście pisanym do..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 110
" Arcybiskup i Senatorowie, którzy jednego z nim byli zdania, obwołali, że żadna partja z uzbrojoną służbą nie będzie się mogła znajdować w miejscu obrad publicznych, ale to zaledwo kilka dni trwało. Albowiem kiedy ustawa sejmu konwokacyjnego względem określenia władzy Wielkiego..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 111
" bro publiczne i bezpieczeństwo kraju. Zresztą, następni byli kandydaci, którzy po śmierci Stefana ubiegali się o berło Polskie: Maxymiljan Arcyksiąże Austrjacki, brat Cesarza Rudolfa II., którego sprawę popierali: Annibal de Capua Arcybiskup Neapolitański, poseł Papieża Syxtusa V...."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 112
" godny tego zaszczytu, wyniesiony był na tron, tem bardziej, że w historji Polskiej był przykład podobnego wyniesienia w osobie Ludwika siestrzana Kazimierza Wielkiego. Ale przeciwna fakcja pałając nienasysoną zemstą, żadną miarą na wybór krewnego zmarłego Króla przyzwolić nie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 113
" wszystko ze łzami w oczach, ażeby mieli na względzie dobro współziomków i nie plamili krwią bratnią miejsca poświęconego naradom. Tym sposobem w chwili prawie zaczynającej się rzezi, Karnkowski przytomnością umysłu i odwagą odwrócił grożącą wojnę domową. Zresztą po..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 114
" same mury klasztoru, i zabrawszy Arcybiskupa, oddać go w ręce Zborowskich. Ale Zamojski będąc bardzo przezornym w odkryciu planów przeciwnej partji, dowiedziawszy się o tem, wysłał ze Stanisławem Pękosławskim Starosta. Sandomierskim oddział wojska dla strzeżenia tego klasztoru, a..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 115
" bliżej rozłożyli, w uroczystość Ś. Wawrzyńca i zachęcił ich do jednozgodnego wybrania Króla. Albowiem śród lak burzliwych narad i starcia się rozmaitych partji, gdy po długich sporach nic dla dobra ogółu nie zrobiono, uważał za rzecz nieodbicie potrzebną sprzecznym dążeniom..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 116
" ru Króla, i dozwolono naprzód Posłom przemawiać za współubiegającemi się do tronu. Każdy z nich czynił niezmierne obietnice i zapewniał niepoliczone korzyści w razie obrania swego Pryncypała; lecz gdy te przyrzeczenia po większej części próżne były i żadnego skutkuby nie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 117
" pierwej pewne warunki do wspólnej ugody pomiędzy sobą ułożyć. Gdy wszelka zwłóka groziła niebezpieczeństwem, albowiem partja Górki i Zborowskich z uzbrojonemi hufcami niedaleko stała, przeto Karnkowski wskazując ręką na ich obóz: "widzicie mię tutaj, rzekł, bez pancerza i broni..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 118
" słali do niego poselstwo z oświadczeniem poddaństwa i posłuszeństwa wybranemu i koronowanemu Królowi. Na czele tego poselstwa był Jan Hlebowicz Wojewoda Trocki, Leon Sapieha Podkanclerzy W. Księstwa Litewskiego i inni ze stanu rycerskiego. Dziś jeszcze czytać można mowę Hlebowicza..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 119
" w iego mocy, żadną miarą obowiązywać się nie może; Baranowski ze swej strony wezwał na świadectwo Króla i towarzyszów poselstwa, ażeby w swoim czasie przyświadczyli, jako on niczego nie zaniechał z tego to mu było za zgodą Stanów poleconem. Poczem Król przystąpił do wielkiego..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 120
" kanym został przez Arcybiskupa Karnkowskiego, który przyjazdu jego tam oczekiwał i po przyjęciu z wielką okazałością odprowadził go w towarzystwie kilku chorągwi pancernych do Krakowa. Przeciwna partja wysłała była podjazdy dla zamitrężenia podróży Króla, lecz zamiary ich..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 121
" Karnkowskiego, w assystencji Biskupów: Piotra Myszkowskiego Krakowskiego, Hieronima Rozrażowskiego Władysławowskiego, Alberta Baranowskiego Przemyślskiego, Melchjora Giedrojcia Żmulzkiego i Wawrzyńca Goślickiego Kamienieckiego, oraz wielu Senatorów świeckich. Jak zaś podczas koronacji..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 122
" Z największą tedy szybkością zebrał wojsko i zrobił onego przegląd, a niektórzy z Magnatów przysłaniem swoich chorągwi zwiększyli jego liczbę; pomiędzy innemi Karnkowski własnym kosztem uzbroił i wysłał pod dowództwem Chańskiego oddział jazdy. Bez zwłoki więc Zamojski..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 123
" skiego. Tamże wzięci byli w niewolę: Stanisław Hrabia Górka Wojewoda Poznański, Andrzej Zborowski Marszałek Nadworny, Jakób Woroniecki Nominat Biskup Kijowski i Alexander Książe Proński Starosta Włodzimierski. Tak tedy szczęśliwie stoczoną bitwą pod Byczyną 1588. roku,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 124
" Na tymże Sejmie przeciwko Zborowskim stanęły surowe postanowienia; wykonanie dekretu na Samuelu Zborowskim, przed kilką laty ściętym, domierzone, potwierdzone zostało i że słusznie śmiercią ukaranym został — prawem ogłoszono. Andrzej Zborowski, który w bitwie pod Byczyną razem z..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 125
" postanowiono było, ażeby ktokolwiek on będzie, wyznawał wiarę Rzymsko-Katolicką. Zamojski zaś był tego zdania, że dosyć iżby prawem zastrzeżono było, żeby był Katolikiem, i tem samem ma się rozumieć, że nie inny jak wychowany w rzymskiem wyznaniu. Z tego powodu zaszły..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 126
" lerbeg Sylistrji z potężnem wojskiem Tureckiem zbliżał się do granic Państwa. Arcybiskup Lwowski przez umyślnego gońca dał znać o tem Karnkowskiemu, i prosił go ażeby obmyślił środki dla zapobieżenia grożącemu niebezpieczeństwu. Sam Arcybiskup Solikowski przybył na zjazd do..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 127
" Powiedzieliśmy wyżej że pomiędzy Karnkowskim a Zamojskim zaszło było nieporozumienie, które wkrótce bardziej się zwiększyło z tego powodu, że Arcybiskup pojednał się i zaprzyjaźnił ze Stanisławem Hrabią Górką Wojewodą Poznańskim, zawziętym Zamojskiego przeciwnikiem, i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 128
" wbrew przyjętemu zwyczajowi i z naruszeniem praw majestatu, zwołał Sejm dla Województw Wielkopolskich do miasteczka Koła leżącego w ziemi Kaliskiej, w celu roztrząśnienia postanowień uprzednich Sejmów. Zebrało się wielu do naznaczonego miejsca ze stanu senatorskiego i rycerskiego,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 129
" mieli nadzieję że cała Rzeczpospolita zatwierdzi to przekształcenie zasadniczych ustaw Państwa, i pójdzie za ich przykładem; lecz inaczej się stało, gdyż Karnkowski ściągnął przez to na siebie ogólną niechęć, jako nadużywający prerogatywy Prymasowskiej i postępujący przeciw..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 130
" Po ukończeniu sejmu, Król przybywszy do Krakowa, złożył radę względem zawarcia związków małżeńskich. Niektórzy z Senatorów byli tego zdania, ażeby Król nie brał małżonki z domu Austrjackiego; lecz będący przeciwnego zdania przemogli, którzy z powodu zawartego z Cesarzem w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 131
" się odprawia prawowierna służba Boża. Gdy zaś wieść w kraju się rozeszła o zawartej umowie ślubnej Króla Zygmunta z córką Arcyksięcia Graetzu, po wielu miejscach zgromadziły się prywatne zjazdy, szczególniej w Jędrzejowie, gdzie radzono o tem, czyby nie należało rozstawić..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 132
" skiej pary, a obrzędu koronacji Królowej dopełnił Hieronim Rozrażowski Biskup Władysławowski. Wedle dawnego zwyczaju należało, ażeby akt ten dopełnił Arcybiskup Karnkowski, lecz złożony chorobą nie mógł być obecnym na tej uroczystości. Jan Demetrjusz Solikowski Arcybiskup..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 133
" do stronnictwa Królewskiego zwali się Regalistami, ci co trzymali stronę Kanclerza, Kanclerzystami. Czytelnik może znaleźć u Piaseckiego pod rokiem wyżej wspomnionym również w dziele Heidensteina, powiernika Zamojskiego i naocznego świadka tych wypadków, zarzuty jakie czyniono..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 134
" jednego roku powróci, i że po ułatwieniu interessów Szwedzkich w Polsce przemieszkiwać będzie. Po ukończeniu sejmu, Król zajął się przygotowaniem do podróży Szwedzkiej. Przy końcu miesiąca Lipca z Warszawy na statkach zbożowych Wisłą odpłynął razem z Królową do Gdańska...."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 135
" oraz konwokację Senatorów dla dania Cesarzowi odpowiedzi zwołał na dzień 17. Kwietnia do Warszawy. Postanowiono na niej dać następną odpowiedź Cesarzowi: że bez Króla Stany nic nie mogą o Talarach stanowić, lecz że przejściu ich przez Państwo zapobieżonem będzie. Na tejże..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 136
" nia ś. Dominika, przed trzechset górą laty zmarłego, 15. Kwietnia w Niedzielę biała, uroczystym obrzędem w kościele ś. Piotra w poczet świętych policzył. Karnkowski z innemi Biskupami dołożył wszelkich starań do załatwienia (ego świętego i pobożnego dzieła, jak o tem..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 137
" wysłanie Karnkowskiemu poruczono. Cesarz całą winę na Chłopickiego zwalił, powiadając, że on zapewniał go, że Kozacy są ludem swobodnym, pod niczyją władzą nie zostającym i z Państwem Polskiem nic wspólnego nie mającym. Wkrótce polem Król powrócił ze Szwecji, i gdy bawił w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 138
" grodę zdrady tenże Raduła postanowiony Wojewodą Mołdawskim, pod pozorem wielkiej mającej stąd wyniknąć korzyści dla Chrześcijaństwa. Zamojski chcąc dawne prawo Króla na Wołochy w całej zupełności utrzymać, z silnym oddziałem wojska wszedł do tej prowincji, Radułę jako..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 139
" na chrzcie ś. imię Władysława Zygmunta; on to po śmierci ojca swojego był na tronie Polskim lubiącym pokój Salomonem, i o nim nieraz w dalszym ciągu będziemy mieli zręczność mówić. Należy i to pomieścić w dziejach z czasów Arcybiskupa Karnkowskiego, że w roku 1595. w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 140
" lecki Podskarbi W. Ks. Lit. Biskupi obrządku Greckiego, którzy się do zwołania soboru za wiedzą Króla i zgodą Karnkowskiego, oraz do połączenia się z kościołem katolickim najwięcej przyłożyli, byli: Michał Rahoza Arcybiskup czyli Metropolita Kijowski, Hipacy Pociej Biskup..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 141
" żadną miarą nie chciała się dać nakłonić do odstąpienia Patriarchy Konstantynopolitańskiego, i po dziśdzień trwa w tem zaślepieniu, uznając władzę Turko-Greckiego Patriarchy i podzielając nawet błędy Lutra i Kalwina; oraz taką nienawiścią pałając ku zamierzonemu..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 142
" do dziś dnia pomyślnie się odbywa. Kler Unicki odbiera staranniejsze wychowanie, gruntowniejszą naukę, szczególniej w szkołach Zgromadzenia Jezusowego; stronnictwo zaś Nalewajków pogrążone jest w swej zupełnej niewiadomości i dzikości. Niemniej, prawowierna religja katolicka..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 143
" prawy te wyszły na widok publiczny i przyjęte z wielkiemi od Katolików pochwałami. Niemniej szczęśliwie w W. Ks. Litewskiem w Nowogródku wiodł spór z Autytrynitarzami Marcin Smiglecki Zgromadzenia Jezusowego, biegły w naukach świeckich i duchownych, z wielka, dla Katolików pociechą...."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 144
" ko wymierzone przeciw temuż stowarzyszeniu z dewizą: "śpiesz się powoli", w którem zebrane i pomieszczone zostały zdania i dowody tych, którzy za czasów Zygmunta I- podobną wojnę odradzali. Wielu było tego zdania, że pisemko to ogłoszone zostało z rozkazu Karnkowskiego. Obszernie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 145
" wego, z wielkim nakładem i przepychem wzniesionych. Kościoł pod 'wezwaniem ŚŚ. Adalherta i Stanisława, jak równie Kollegjum szkoły z muru wyprowadził, oraz dostatecznym uposażył dochodem, konwikt dla wychowania młodzieży owej prowincji założył, i za zgodą kapituły..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 146
" w wierze dotąd się oświecają, chwiejący się wzmacniają błądzący zwracani na dobrą drogę, przewrótni nowych nauk stronnicy tak zgnębieni, że dotąd na jaw okazać się nie śmieją. Wszystko to jest dziełem Zgromadzenia Jezusowego, które rozgłasza chwałę Imienia Pańskiego u..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 147
" że gdy Król dla rozrywki zajmował się grą w piłkę, dość używaną naówczas we Włoszech i Francji, w Polsce zaś samym dzieciom zostawioną, Arcybiskup Karnkowski, jako Prymas, śmiało go upomniał żeby się wstrzymał od podobnej zabawy niezgodnej z dostojnością Monarchy. Zresztą..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 148
" przypisał Zygmuntowi III. Na początku tego dzieła znajduje się pięknie napisana przedmowa Karnkowskiego do czytelnika. Wydał był naówczas na widok publiczny Kardynał Cezar Baronjusz 12. tomów roczników Kościoła, dzieło ze wszech miar chwalebne, napisane dla potłumienia błędów..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 149
" komitym mistrzem kształciło się w cnotach i pobożności, gdyż on niedozwalał nikomu przepędzać czasu w lenistwie i próżnowaniu; był niezmiernie pilnym i biegłym w kształceniu młodzieży stosownie do ich zdolności i charakterów, wielu z nich do dworu swojego przyjmował,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 150
" niwszy lak okrótnego czynu Michał, zebrawszy liczne wojsko, napadł na sąsiednie Polsce, Wołochy i Wojewodę tej prowincji Polsce podległej, Jeremiego Mohiłę, i brata jego Symeona z Mołdawji wygnał. Był to człowiek rycerski i srogi, który po odniesionem nad Kardynałem Batorym..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 151
" był Zamojski z Karnkowskim i w tem wojsku które przeciw Michałowi w pole wyprowadził, znajdował się synowiec Karnkowskiego syn Kasztelana Lendzkiego Dadzibóg, który później był Wojewodą Dorpatskim. Po stoczeniu tak pomyślnej bitwy, gdy ze zwycięzkiem wojskiem wracał do obozu,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 152
" przytułku, z tego szczególniej powodu, że to mogło uwikłać w wojnę z Cesarzem lub Portą Ottomańską, Powiada Heidenstein, że Zamojski prowadząc wojnę z Karolem Sudermańskim, który Państwo Szwedzkie, należące do prawego dziedzica Zygmunta Króla Polskiego, był opanował i do..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 153
" niem śś. Apostołów Piotra i Pawła wystawił, księży przy nim ustanowił i dochodem opatrzył, oraz miasteczku całemu przywileje wyrobił. A ponieważ okolica ta graniczy z częścią, Pruss nazwanych Pomorzem, z wielką usilnością zapobiegał temu, żeby herezja stamtąd nie wkradła..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 154
" widła i był jakby innego kraju obywatelem; tem bardziej Batory, jako w Węgrzech zrodzony mogł być od tego prawidła wyłączonym. Zresztą łatwo było przewidzieć że Maciejowski usilnie starać się będzie, ażeby wszędzie mieć pierwszy krok przed Arcybiskupem Gnieźnieńskim, jak..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 155
" rem i kochającym kraj swój współrodakiem. " Na nagrobku leżącym blisko wielkiego ołtarza po lewej stronie, znajduje się następny napis: D. O. M. W dowód wdzięczności, pobożności, pamięci; Stanisławowi z Karnkowa Arcybiskupowi Gnieźnieńskiemu, legatowi Stolicy Rzymskiej,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 156
" Polskiego i pierwszego Senatora, przedniejszego w dawaniu pożytecznych rad dla Kościoła i Rzeczypospolitej, szczęśliwego w sprawowaniu rządów, w dopełnieniu obowiązków stanu i urzędu swojego, fundatorowi Kollegjum Zgromadzenia Jezusowego w Kaliszu, oraz Bursy zwanej Karnkowskiego i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 157
" mi Tacyta, który zamykając opisanie życia Juljusza Agrykoli następnie o nim powiada: "Wszystko to co kochaliśmy w tym niepospolitym mężu, wszystko cośmy w nim podziwiali, zostaje i zostanie na wieki w duszach ludzkich, w pamięci przyszłych pokoleń. " "

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 158
" LI. Jan Tarnowski. Dotkliwa strata, jaką Kościół i Rzeczpospolita poniosły przez zgon Karnkowskiego, złagodzoną została wstąpieniem na katedrę Metropolitalną następcy, podobnego mu w obyczajach i talentach, Jana Tarnowskiego, niepoślednią ozdobę rodu Rolitów. Urodził się w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 159
" go świętego po Włosku przez Daniela Bartoli zgromadzenia Jezusowego, napisanem i niedawno przełożonem na język ojczysty przez Alberta Tylkowskiego Członka tegoż zgromadzenia, biegłego w sztukach wyzwolonych i nauce ięzyków. Gdy powrócił do Polski, za staraniem Karnkowskiego..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 160
" usunąwszy Zygmunta i brata jego rodzącego się z drugiej żony zmarłego Króla Gunilli Bilkie, rządy Państwa sobie przywłaszczył, które przekazał później synowi swemu Gustawowi Adolfowi. Za zgodą sejmu w roku 1593. odprawionego, który Król był zwołał w celu otrzymania zezwolenia..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 161
" wojska i w towarzystwie magnatów Szwedzkich jemu sprzyjających wejść do zamku, ażeby nie tylko wymódz na Królu to, co przeciw słuszności żądano od niego, ale nadto w razie wszczętej kłótni dać hasło do mordów i rzezi, albo też zawładnąć osobą Królewską. Nie było to..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 162
" wionym był tylko widząc wielką liczbę żołnierza polskiego na dziedzińcu i schodach zanikowych; wiem doniesiono mu, że żołnierze jego zostali zatrzymani u bramy zamkowej, która zamkniętą została i silną opatrzona strażą; wtedy widząc, że sam się w rozstawioną sieć wplątał,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 163
" i innych zdrajców, co wtedy rzeczą było bardzo łatwą, i tym sposobem zapobieżono dalszym rozruchom i strasznemu krwi rozlewowi. " Ale zbytnia łaskawość i zwykłe ociąganie się Króla, było przyczyną, że Karol dopiął dumnych zamiarów swoich, usunął od tronu prawego dziedzica i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 164
" Karnkowskiego zjazd do Koła; za co gdy powszechną ściągnął na siebie naganę, Tarnowski też stający zawsze w obronie godności Królewskiej, lubo posiadający dotąd przychylność i względy Karnkowskiego, zganił czynności owego zjazdu, jako będące przyczyną zaburzeń i rosterków..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 165
" stopniem jak dochodami znakomite, zależały od rozporządzenia Królewskiego. Niektórzy z Prałatów z wielkiem staraniem ubiegali się o osiągnienie onych i z tego powodu wyśmiani byli w wierszach więcej żartobliwych niż satyrycznych. Autorem ich był Stanisław Grochowski Kanonik..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 166
" do niego kaplicę cale ozdobną pod wezwaniem N. Maryi Panny, gdzie dopiero Mansjonarjusze godziny zwykli śpiewać, pokrył ją miedzianą blachą, i inne znacznej ceny dary porobił. Rządził on tą djecezją lat dwa, nareście po śmierci Arcybiskupa Karnkowskiego, wyniesionym został przez..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 167
" widok publiczny wiadomość historyczna o przyczynach usunienia od tronu Zygmunta, w której luterska bezczelność ze złośliwą uszczypliwością na Zygmunta powstaje, który zbyt powolny i pobłażający Szwedom pozwolił sobie wydrzeć berło, a Polska zgnębiona i wyniszczona długoletnią..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 168
" ma wodzów rządu; nadto doświadczoną jest rzeczą, że wszystkie narody nad morzem leżące, skłonne są do buntów, co i starożytni już zauważali; przeciwnie lądowe są spokojniejszego i łagodniejszego charakteru. Wypadki powyższe, jako współczesne Tarnowskiemu, uważaliśmy za..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 169
" dobny los nie spotkał i Królestwo Polskie. Gdy zaś podobne małżenstwo nie mogło przyjść do skutku bez zezwolenia Stolicy Apostolskiej, Zamojski otwarcie pisał do Klemensa VIII., który wtedy na Stolicy Piotrowej przewodniczył chrześcijaństwu, prosząc go, ażeby na ów związek nie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 170
" czele partji Królewskiej, wielu się nadużyć dopuścił. Z Zamojskim w ciągłem zostawał nieporozumieniu, a nawet po złożeniu urzędu Podkanclerzego, sprzecznym był zawsze w jego zamiarach i chęciach, nie mając żadnego względu na jego zasługi i czyny wojenne. W roku 1603., kiedy..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 171
" ten oprócz innych przymiotów swoich, byÅ‚ hojnym dobroczyÅ„cÄ… metropolitalnego koÅ›cioÅ‚a i wiele znacznych darów poczyniÅ‚, które zabrane zostaÅ‚y przez Å‚upieżców północnych, pozostaÅ‚o zaledwo nakrycie do wielkiego oÅ‚tarza z czarnego axamitu, wyszywane zÅ‚otem. Pochowany w Å?owiczu,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 172
" Na wiecznÄ… pamiÄ…tkÄ™ Piotrowi Tarnowskiemu Szlachcicowi Polskiemu, Chorążemu Województwa Å?Ä™czyckiego, ze starożytnego rodu pochodzÄ…cemu, wszelkiemi cnotami ozdobionemu, pobożnoÅ›ciÄ…, prawoÅ›ciÄ… i szczodrobliwoÅ›ciÄ… znamienitemu, Ojczyznie, Monarchom i przyjacioÅ‚om gorliwie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 173
" LII. Bernard Maciejowski Kardynał. Za panowania nieśmiertelnej pamięci Zygmunta I., dóm Maciejowskich herbu Ciołek z dostatków i zaszczytów liczył się pomiędzy pierwszemi w kraju. Pierwszy z nich, który ród swój uświetnił był Samuel Maciejowski Biskup Chełmiński, Płocki,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 174
" kowania. Nadto odznaczał się polorem obyczajów, nie będąc natrętnym w rozmowie, zagorzałym i upartym. " Wiele innych pochwał czytać można w tymże Orzechowskim, jak również w Górnickim i Rudgerze zur Horft, który o Urzędzie Kanclerskim obszerne i uczone wydał dzieło. Samuel ten..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 175
" na tron Stefana Batorego, Maciejowski odznaczał się równie na dworze, jak w ohozach radą i męztwem, i był wysoko szacowany od lego Monarchy jako współtowarzysz i świadek wszystkich jego zwycięztw, i jak powiada Warszewicki, pozyskał ojcowską i najszczerszą przychylność jego,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 176
" Kanonję Krakowską i Dziekanję w Kollegjacie Warszawskiej. Żyli w owym czasie sławni świątobliwością życia, równie jak gruntowną nauką, tak duchowną jak świecką: Stanisław Reszka, Stanisław Sokołowski, Mikołaj Dobrocieski i Piotr Skarga Jezuita, z któremi Maciejowski..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 177
" licy Apostolskiej zostawali, wnosić należy że chyba Klemensowi VIII. złożył swe listy wierzytelne. W czasie takowego poselstwa świątobliwością życia i polorem obyczajów zyskał przychylność i względy Papieża i Kardynałów, co mu później ułatwiło drogę do wyższych w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 178
" dziwiłła nie mógł przełamać ich uporu, który będąc rodem z Litwy był wyniesiony na katedrę Krakowską bez żadnej ze strony Polaków przeszkody; powiadali oni na to, że nie chcą naśladować błędów cudzych. Całe lat pięć przeciągnął się spór o to, wkońcu Benedykt Wojna..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 179
" rysa Godunowa, z którym wątpliwem szczęściem o koronę walczył, jako, wedle powszechnej opinji, prawy dziedzic, objął rządy tego Państwa. Po osiągnieniu berła zamyślał wstąpić w związki małżeńskie i to z osobą obcego narodu, ażeby tembardziej ubezpieczyć posiadanie tronu...."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 180
" między Piotrem Tylickim Biskupem Władysławowskim a Klaudjuszem Rangonim Biskupem Regiomontańskim Nuncjuszem Apostolskim, inni Biskupi z tyla towarzyszyli; Konopacki niósł przodem kapelusz na długim kiju, obwiniętym purpurową materją. Gdy przybyli do kościoła archipresbiterjalnego w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 181
" dzać naÅ„, a nawet KardynaÅ‚, jak powiada Å?ubieÅ„ski, nie byÅ‚ przeciwny takowemu małżeÅ„stwu Króla. Gdy wiÄ™c caÅ‚y dwór oczekiwaÅ‚ niecierpliwie speÅ‚nienia życzeÅ„ królewskich, wysÅ‚any zostaÅ‚ do Rzymu Andrzej OpaleÅ„ski Sekretarz wielkiej pieczÄ™ci Koronnej, Proboszcz PÅ‚ocki,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 182
" dwa tygodnie jeszcze powinien on był zostać w katedrze, i że Król tym sposobem zrobił ubliżenie dla stolicy Apostolskiej. Nie mogąc pokryć tego milczeniem, gdyż wtedy właśnie kiedy wchodził do kościoła baldachim wyniesiono, odprawiwszy mszę naprędce, wyszedł z kościoła i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 183
" ska wszyslkich Kardynałów, naówczas mianowanych, oraz pomieszczone ich herby, o Klaudjuszu zaś Rangouim żadnej wzmianki niema. Znajduje się tylko w tem dziele, ie w roku 1478. Michał Rangoni z Zakonu Minorytów, zapewne z tej samej familji co Klaudjusz, policzonym został przez Syxtusa..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 184
" Pomimo tego że wszystko wrzało wojną domową i szczek oręża rozlegał się po kraju, Maciejowski przedsięwziął zwołać Sobór prowincjonalny i dawszy o tem znać podwładnym Biskupom, naznaczył takowy na dzień 8. Października tego roku do Piotrkowa. Sobór ten trwał cztery dni;..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 185
" dle praw krajowych z łatwością krzywd swoich poszukiwali. Nie słuszną to uważali być rzeczą, że mieszkańcy jednego kraju nie rządzili się jednem i tem samem prawem. Zresztą, gdy stan duchowny, obwiniony z tego powodu na Sejmach, niechciał dać żadnej odpowiedzi nim postanowienie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 186
" Państwa. Wylicza on w niej rany jakie Kościoł odebrał już to od bezbożnych różnowierców, już od samych Katolików, obojętnych na dobro Kościoła, którzy przywłaszczają sobie miano polityków. Ważne to pismo dało powód do malowidła, które dotąd widzieć można po niektórych..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 187
" cy żadnemi namowami do zgody nakłonić nie dali, musiano chwycić się oręża dla potłumienia tych rozruchów. Król z wojskiem wyruszył z Warszawy i nieopodal tego miasta obozem się rozłożył. Przybył tam Kardynał Maciejowski poważny wiekiem i wysoką dostojnością, i siedząc na..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 188
" piąć zamiaru swojego. ZniósÅ‚szy siÄ™ tedy z sobÄ… GrudziÅ„ski i Å?aski, przybyli dnia 13. Lutego do miasteczka KoÅ‚a, gdzie niegdyÅ› odprawiaÅ‚y siÄ™ sejmiki Wielkopolskie i po wspólnem naradzeniu siÄ™ wysÅ‚ali delegatów do KardynaÅ‚a, bawiÄ…cego wtedy niedaleko stamtÄ…d w zamku..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 189
" dynała, postanowili z orężem w ręku dobijać się zadość uczynienia swych żądań i na zjeździe w Jędrzejowie uchwalili wojnę, o której niepomyślnym skutku obszernie w dziejach czytać można. Drugą jeszcze delegację Rokoszanie wysłali do Kardynała, o której wiadomość..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 190
" pomiędzy duchowieństwem a stanem rycerskim zjechali byli do Warszawy, ażeby skłonili Kardynała do przyjęcia podanych przezeń warunków; lecz gdy ci postrzegłszy do czego dążą zamiary Wojewody, podanej propozycji nie przyjęli, on ze swej strony niby zgodził się na przyjęcie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 191
" niepodejrzanej wiary słyszałem, że kobieta pewna prostego stanu, wiekiem obciążona, zbliżyła się do niego w kościele i oświadczyła, że nie koniu innemu jak tylko jemu chce się spowiadać; z łatwością zezwolił na to Kardynał i wysłuchawszy spowiedzi dał rozgrzeszenie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 192
" napisami, pod jego herbem umieszczono napis, że chudego zawsze rodowego wołu starał się paść po żyżnych polach. Zaiste mniej zasługują na naganę Prałaci którzy obracają dochody na użytek biednych i Kościoła, niżeli ci którzy zgromadzają ogromne bogactwa skąpą ręką..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 193
" madzenia duchowieństwa i ludu, odprowadzone zostały do kościoła katedralnego krakowskiego i pochowane w kaplicy Maciejowskich. Popiersie jego widzieć można na froncie kościoła Franciszkanów pomiędzy wizerunkami innych Biskupów Krakowskich, z następnym napisem: Patrz potomności..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 194
" LIII. Albert Baranowski. Nie małe to szczęście pozyskać protektora, który nietylko w każdym razie okazuje się być przychylnym, ale nadto stara się wynieść protegowanego na najwyższe stopnie. Szczęście to spotkało Baranowskiego. Urodził się on w ziemi Krakowskiej, we wsi..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 195
" nowany był przez niego Podkanclerzym Koronnym oraz Biskupem Przemyślskim, po śmierci Jana Borukowskiego herbu Junosza Biskupa Przemyślskiego, Proboszcza Płockiego i Podkanclerzego Koronnego. Tym sposobem został kolegą Zamojskiego, i jak pierwej uległością, lak później zgodnem..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 196
" nego umiarkowania i dojrzałej rozwagi; przeto Zamojski dla ustalenia władzy Króla Stefana, dobrał sobie za towarzysza człowieka podzielającego we wszystkiem jego zdanie. Gdy zaś po śmierci Króla Stefana Zamojski poróżnił się z Zborowskiemi i Hrabią Górką Wojewodą Poznańskim,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 197
" zezwolić nie chciał. Nazajutrz Król w okręcie przybył do miasta i następnej niedzieli 11. Października w kościele XX. Dominikanów oddanym mu został publicznie akt elekcji, przy czem miał mowę po łacinie do Króla Baranowski. W imieniu Króla odpowiedział Baranowskiemu Eryk Sparius..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 198
" do wielu podejrzeń i siały się przyczyną wewnętrznych zamieszek. Skutek tych narad wkrótce został wiadomym, gdyż Król Jan żadną miarą nie chciał zezwolić, żeby Zygmunt wracał do Polski; Polacy zaś będący przy nim mając na uwadze że kraj ucierpiałby wiele w nieobecności..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 199
" skich powiada, że Baranowski usilnie nalegał o powrót Króla do kraju, i że błagał Senatorów Szwedzkich o wstawienie się do Króla Jana, ażeby w tak niebezpiecznem położeniu Państwa, zagrożonego wewnątrz domową wojną i zewnątrz napadem nieprzyjaciół, nie był przeciwnym jak..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 200
" znie, a w przeciwnym razie groził karą Boga mszczącego się krwi niewinnie rozlanej. Tym sposobem skłonił Zygmunta że niezwłocznie udał się do ojca dla pożegnania go i opuszczenia Rewia. Po powrocie Króla do Polski złożono radę względem związków małżeńskich, które Król..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 201
" powiada, niżeli łaskawym i wolał żeby go lękano się niżeli żeby kochano. Ze Stanisławem Krzyckim Wojewodą Mazowieckim, który przeciw wszelkiej słuszności gwałtem zabrał był grunta należące do Klucza Gorznieńskiego, zawzięty spór toczył, i tak go rozgniewał na siebie, że..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 202
" Swoszowski Notarjusz ziemi Lwowskiej w imieniu posłów ziemskich uszczypliwemi słowy przymawiał w Senacie stanowi duchownemu; na co Baranowski, jako jeden ze starszych Biskupów i w nieobecności Arcybiskupa prezydujący w Senacie, odpowiedział, że teraźniejsi obywatele tej..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 203
" mie zażalenia te sprawiły wielkie zaburzenie i większa część Koła poselskiego popierała niesłuszne żądaniu malkontentów. Król chcąc uspokoić wzburzone umysły, stosownie do rady Senatu, wysłał do zebranej w Stężycy szlachty Alberta Baranowskiego Biskupa Płockiego, Stanisława..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 204
" chowski, w wierszu ojczystym językiem napisanym uszczypliwie zarzucał i len żart niewczesny drogo przypłacił. Lecz gdy Piotr Tylicki przemieszczonym został z Władysławowskiej na Krakowską katedrę, Król Baranowskiego mianował następcą jego, a Papież Paweł V. przemieszczenie takowe..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 205
""

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 206
" komyślnej i nierozważnej gorliwości w obronie swobód narodowych, Król bowiem nietylko że nie ukarał winnych, ale wielu z nich osypał dobrodziejstwy swemi. Po uśmierzeniu zaburzeń wojny domowej Stany Państwa uchwaliły wojnę z Moskwą, do prowadzenia której Król Zygmunt zaczął..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 207
" całej Polski zgubną klęskę. Po zdobyciu i opanowaniu Smoleńska, oraz zajęciu Stolicy Moskiewskiej i zabraniu w niej niezmiernych skarbów zgromadzonych tara podczas długo kwitnącego pokoju, część wojska wiedziona chciwością nieprzestając na tem wypowiedziała posłuszeństwo wodzom..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 208
" brali. Pułki Sapieżyuskie po śmierci Jana Sapiehy Starosty Uświackiego, który się był odznaczył na wojnie Inflanckiej i wiele dopomógł Chodkiewiczowi do zwycięztwa odniesionego pod Kirchholmem nad Szwedami, uczyniwszy podobnyż spisek, rozlokowali się w Brześciu Litewskim i stamtąd..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 209
" Zygmunta, ale to był udział wszystkich, którzy byli złączeni związkami przyjaźni lub pokrewieństwa z Zamojskim. Zamojski doświadczył tego na sobie, co ów sławny po wszystkie wieki historyk Tacyt powiada: " że wyświadczone usługi dopóty są dobrze widziane, dopóki się za nie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 210
" sznością i sprawiedliwością, oraz starał się przywrócić dawną karność kościelną, a jako dobry Pasterz, nie mniej słowem, jak przykładem nauczał. W powiększeniu dochodów i ulepszeniu gospodarki był pilnym i starannym, pola z kamieni oczyszczał, kopaniem kanałów osuszał,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 211
" swojego. W innych razach postępował on z większą surowością, niżeli łagodnością z kapitułą metropolitalną. Pałac w Warszawie z niemałym dochodem, który był wystawił będąc Biskupem Płockim, przeznaczył na użytek Arcybiskupów Gnieźnieńskich. Ten w roku 1655. podczas wojny..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 212
" duje sÅ‚ynÄ…cy cudami obraz N. Maryi Panny, przez Åš. Å?ukasza malowany. PowracajÄ…c stamtÄ…d wstÄ…piÅ‚ do Å?owicza, gdzie go Arcybiskup z wielkÄ… goÅ›cinnoÅ›ciÄ… i uprzejmoÅ›ciÄ… przyjÄ…Å‚. Wkrótce potem jesiennÄ… porÄ… siedmdziesiÄ™cioletni starzec zapadÅ‚ na zdrowia i w dzieÅ„ Åš. Lina, w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 213
" Przez Zygmunta III. Biskupem Płockim, później Władysławowskim i Poznańskim w końcu Arcybiskupem Gnieźnieńskim Legatem Apostolskim Prymasem Królestwa Polskiego i pierwszym Książęciem. Pobożny, sprawiedliwy, roztropny, poważny, stały, odważny, Dla dobrych szczodrobliwy, dla złych..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 214
" LIV. Wawrzyniec Gembicki. Jak po dniach słotnych promień słońca rozwesela przyrodzenie, tak po smutnem osieroceniu Kościoła przez śmierć surowych obyczajów Pasterza Alberta Baranowskiego, przyniósł mu pociechę Wawrzyniec Gembicki, który przez Króla Zygmunta III. mianowany..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 215
" szedł na świat roku 1559. dnia G. Sierpnia w sam dzień Uroczystości N. Maryi Panny Śnieżnej. Stąd od pierwszych lat młodości swojej, wielką czcią przejęty był ku Przenajświętszej Rodzicy i pałał ku niej gorącem młodzieńczego wieku uczuciem, powtarzając często ów wiersz..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 216
" Grecką literaturę doskonale poznał, tak dalece, że pomiędzy młodzieżą szkolną witającą przybywającego do Poznania Króla Henryka, odznaczył się przed innemi żywością i bystrością umysłu. W szesnastym roku wieku swojego wysłanym został przez ojca do Ingolstadtu, gdzie..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 217
" w liczbę Sekretarzy Królewskich. Miał naówczas Gembicki na dworze Królewskim, oprócz Baranowskiego, pod którego protekcją zostawał, przychylnego sobie Jana Zamojskiego, sprzyjającego naukom i talentom, z którym też połączony był przez Ocieskich związkami pokrewieństwa, co mu..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 218
" fana Rozwana, wysłał dla wypędzenia Mohiły i zajęcia Mołdawji. Przypadkiem raczej niżeli z przewidzenia Zamojski zostawił był dla zapobieżenia napadom Tatarskim 4, 000. wojska w tamtej stronie, pod dowództwem Jana Potockiego i Alberta Chańskiego zasłużonego Pułkownika Starosty..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 219
" Gireja, który sam zmuszony był przyznać, że ta prowincja do Polski należy. Tymczasem Książe Siedmiogrodzki nic nie zdziaławszy dla obrony tej prowincji, napadł na bezbronną, z naruszeniem praw Polakom służących, i wysławił ją raczej niżeli uchronił od napadu Tatarów. Gembicki..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 220
" stolskiej. Gembicki miał rozkaz od Króla, ażeby w imieniu jego polecił ich Papieżowi i interess, za którym przybyli w całem świetle wystawił, co wszystko Gembicki z taką dokładnością spełnił, że interess ten wedle życzenia Króla najpomyślniej ukończony został. Poselstwo..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 221
" Kateedralny Chełmiński ozdobił, sporządziwszy w nim ołtarz wielki z marmuru, który później przeniesiony, zostaje dopiero w kaplicy po lewej stronie. 00. Jezuitów wygnanych przez wzburzone pospólstwo, zarażone błędami Lutra, z Torunia, nazad przywołał i osiedlił. Processję..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 222
" urzędu miał Feliksa Krzyskiego, niepospolitego mówcę, z którym razem po przygaszeniu wojny domowej i odprawieniu sejmu towarzyszył Królowi w wyprawie pod Smoleńsk; lubo ze względu na stan swój do działań wojennych nie należał. Pięć lat niespełna Gembicki spełniał ten wysoki..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 223
" ścią wiedziony, dokazał tego, że sprawy z powodu małżeństw z różnowiercami wynikłe, miały iść na rozpatrzenie i ostateczne rozstrzygnienie do Wikarjusza Biskupiego; co i do dziś dnia od następców Gembickiego ze wszelką ścisłością jest zachowywane. Przytem zwiedził klasztor..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 224
" zadała rany, jak o tem niżej wzmiankę uczyniemy. Będąc Kanclerzem wspierał nauki i talenta, i z jego domu nie mało wyszło znakomitych ludzi, którzy potem najwyższych w kraju godności dostąpili. Z pomiędzy protegowanych przez niego najbardziej się w późniejszym czasie odznaczyli..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 225
""

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 226
" do skutku to doprowadził, wiek teraźniejszy podziwiać, przyszły sławić nie przestanie. Na pokrycie kosztów, których wymagało dokończenie tego przedsięwzięcia, przeznaczył dochody z klucza Grzegorzowskiego. Gdy zaś za życia swego ten godny Pasterz przedsięwziętych robót do..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 227
" jakby obudziwszy się ze snu, uchwaliły wojnę z Moskwa., w której główne dowództwo za zgodą Króla powierzyli Księciu Władysławowi, mającemu praw swoich do tronu Moskiewskiego dochodzić. Przydani jemu zostali Kommissarze czyli delegaci, urodzeniem i zaszczytami znakomici, którym..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 228
" drze Warszawskiej, i po odprawieniu Mszy Ś. przez Arcybiskupa, Władysław stanąwszy przed wielkim ołtarzem przyjął z rąk jego miecz i chorągiew, i po odprawieniu dziękczynnego nabożeństwa, śród licznego zgromadzenia ludu, życzącego mu pomyślnego skutku wyprawy, już to drogę..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 229
" W następnym czasie blask uprzednich zwycięztw przyćmionym został klęską znakomitych wodzów, napadami Talarów, grożącą ze strony Turków wojną. Tym czasem gdy Polska tyla niebezpieczeństw zagrożoną była, niewidziany dotąd Kometa zagrażał strwożonemu światu wiela odmianami i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 230
" laków z Księstwa Mołdawskiego, stanowiącego część kraju Wołoskiego, którzy radzili Turkom wszystkie siły na Polaków obrócić. Poiła Ottomańska powierzyła była rządy Wołochów Gracjanowi, który wzywał pomocy Polskiej dla zrzucenia jarzma Tureckiego, i potrafił nakłonić..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 231
" senatu i stanu rycerskiego wręczone zostały Królowi przez Tomasza Zamojskiego Wojewodę Kijowskiego, który przy tej okoliczności miał wyborną mowę, obudzającą niemniej podziwienie dla mówcy, jak politowanie dla poległego bohatera. Porównywał on zgon naszych rycerzy ze zgonem..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 232
" Tymczasem gdy w Warszawie toczyły się wspomnione wyżej narady sejmowe, zdarzył się okropny, niesłychany dotąd w Polsce wypadek. Człowiek pewny, zapewne, pomieszanych zmysłów, godny wiecznej niepamięci, śmiał podnieść rękę na Pomazańca Pańskiego Króla Zygmunta. Bezbożny ten..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 233
" warszawskiego zamku ukazał się licznie zgromadzonemu ludowi. Dziejopisowie polscy opisują karę jaka spotkała mordercę, oraz dary, jakie kościołom przeznaczone zostały dla podziękowania Stwórcy za zachowanie Króla przy życiu, również dziękczynne modły odprawione i supplikacje w..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 234
" w Czechach rozruchów, które szarpały i pograniczną prowincję Szląską, niebezpieczną było rzeczą wysyłać delegata, w liście do Gembickiego pisanym oświadczył takowe uznanie jego władzy, którego kopję Damalewicz w życiu Gembickiego zamieścił. Na tym tedy Soborze w art. IV...."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 235
" dę Wileńskiego Hetmana W. Wielkiego Księstwa Litewskiego, męża znakomitego urodzeniem i licznemi nad nieprzyjaciołami odniesionemi zwycięzlwy. Wahano się długo kogo miano naznaczyć za towarzysza jemu. Nie mógł Król za życia Koniecpolskiego, lubo w niewoli zostającego, poruczać..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 236
" że potęga Turków może być złamaną. Naczelne jednak dowództwo z powagą władzy Monarszej, za zgodą wszystkich poruczonem zostało Księciu Władysławowi, któremu jak podczas wojny Moskiewskiej, rozpoczynającemu zawód rycerski, fortuna dosyć sprzyjała, tak wnosić należało, że i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 237
" Liczne i groźne siły nieprzyjacioł, że użyję tu słów znakomitego autora Stanisława Kobierzyckiego, za pomocą Niebios, szczęśliwie przez wojska polskie odparte i zgromione zostały. Wysłuchał Bóg pokornych modłów ludu polskiego wzywającego opieki i miłosierdzia jego, oraz..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 238
" jącego opiekę Przenajświętszej Maryi Panny. Albowiem ukazała się um Najświętsza Panna siedząca na wozie ciągnionym po gwiaździstym stropie przez dwa białe konie z Zachodu na Wschód ku Chocimowi, do której z przeciwległej strony przypadł na kolanach ś. Stanisław Kostka i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 239
" ło radością. Za dowód posłużyć może że Papież Grzegorz XV. na wieczną pamiątkę tego dobrodziejstwa, Polakom z niebios udzielonego, bullą Apostolską dozwolił i przepisał każdego roku dnia 8. Października obchodzić uroczystym obrzędem pamiątkę Świętych Patronów Polskich,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 240
" sionem nad Turkami zwycięztwie. Kowenicki szlachcic z ziemi Przemyślskiej obrany został za naczelnika czyli Marszałka tego związku. Zakończył on nędznie życie, zaduszony jak powiadają od szatana, o czem publicznie w roku 1662. słyszeliśmy każącego z ambony Teologa 00. Jezuitów..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 241
" wem przedsięwziął podróż do Pruss. Wisłą na statkach umyślnie na ten cel przygotowanych, udał się Król w tę podróż w licznym orszaku panów i dworskiej służby, którzy po tak znakomitem przez Księcia Władysława odniesionem zwycięztwie, z radością jakby w tryumfie go..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 242
" wiernoÅ›ci i życzliwych chÄ™ci mieszkaÅ„ców. WracajÄ…c ztamtÄ…d do Warszawy zajechaÅ‚ do Å?owicza, gdzie bawiÅ‚ naówczas Arcybiskup Gembicki, i przyjÄ…Å‚ go z wielkÄ… okazaÅ‚oÅ›ciÄ…, wywiÄ…zawszy siÄ™ tym sposobem z ostatniej usÅ‚ugi, których wiele w swem życiu dla Rzeczypospolitej i Króla..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 243
" w rozmaitych narodach wzniecił, rozszerzały zniszczenia w Państwach okolicznych. Sąsiednie Czechy pod pozorem religji podniosły bunt przeciwko Cesarzowi Ferdynandowi i rozniósłszy płomie wojny po całych Niemczech, zaledwie w lat piętnaście uspokojone zostały. Polska zachwyciwszy..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 244
" Arcybiskup Połocki. Wielu z wyznania greckiego skłonił on do połączenia się z Kościołem prawowiernym, i z tego powodu obudził wielką nienawiść ku sobie Greków nie Unitów. W Witebsku na Białej Rusi, gdzie miał swą rezydencję poburzyli pospólstwo przeciwko niemu i okrutnie go..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 245
" rozgłaszająca bluźnierstwa przeciwko Trójcy Przenajświętszej, którzy do tego stopnia zuchwałości przyszli, że publicznie błędne swoje zasady bronić odważyli się. Jan od Jezusa i Marji rodem Włoch zakonnik reguły Karmelitów Bosych w latach 1617 i 1620. w obecności Sędziów..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 246
" Niemniej i to do zasług Arcybiskupa Gembickiego policzyć należy że trzem synowcom swoim, którzy za naszych już czasów liczyli się pomiędzy pierwszemi ozdobami Kościoła i Rzeczypospolitej, dał wychowanie i do pozyskania wyższych zaszczytów drogę im otworzył. Z tych pierwszym był..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 247
" tości, ludzki, łagodny, dla wszystkich szczególniej dla uczonych hojny, pomimo wrodzonej łagodności utrzymujący karność w duchowieństwie, wielą innemi cnotami znakomity. Zwłoki przeniesione zostały do kościoła metropolitalnego, gdzie z należną czcią pochowane w kaplicy..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 248
" LV. Henryk Firlej. Mało jest domów w Rzeczypospolilej posiadających tyle piastowanych wysokich urzędów ile dóm Firlejów, który nieprzerwanym ciągiem aż do naszych czasów wydał wielu znakomitych mężów, będących u steru rządu lub na czele duchowieństwa. Gniazdem tej familji..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 249
" Kromer powiada, jakby przez sen był Królem, jadąc do Krakowa na koronację w Balicach, niegdyś majętności Firlejów trzymał do chrztu nowonarodzonego Henryka. Ojciec jego wkrótce umarł, a matka dawszy mu staranne w wierze katolickiej wychowanie, wysłała go na dalsze kształcenie się..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 250
" radzano się na nim nad sposobami uśmierzenia niechęci związkowych i dla tego uchwały tego Sejmu, Król przed opublikowaniem chciał zakommunikować związkowym, ażeby tym sposobem skłonić ich do zgody i wspólnego działania dla dobra ogółu. Poleconem przeto zostało Firlejowi,..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 251
" swej strony zobowiązali się do zachowania wierności Królowi i Rzeczypospolitej, oraz obmyślili środki dla stawienia oporu ich buntowniczym zamachom. Przejdźmy dopiero do opisania innych czynności Firleja. Przez siedm prawie lat sprawował chlubnie urząd Referendarza, a gdy Wawrzyniec..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 252
" nikt nie widział nigdy gniewem uniesionego. Dla nabycia coraz większego w cnotach postępu i niezbaczania z prawej drogi, często się zajmował czytaniem i rozważaniem najnówszych dzieł duchownych. Damalewicz powiada, że kilką laty przed śmiercią kazał sobie sporządzić trumnę..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 253
" zapisał kościołowi metropolitalnemu, z którym śmierć lak wczesna go rozłączyła, posąg srebrny S. Barbary z jej relikwjami, który jemu w czasie sprawowania poselstwa do Wenecji, przez Senat Rzeczypospolitej podarowanym został; oraz infułę biskupią drogiemi kamieniami wysadzaną i..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 254
" umysłu, godny piastowania tak wysokiego urzędu, z powodu cnót znakomitych wszystkim miły, bogatemi darami kościoł ten ozdobił, a szczególniej relikwje Ś. Panny i Męczenniczki Wiktorji onemu podarował; dalszy ciąg jego dobrodziejstw śmierć przerwała 19. Lutego 1626. roku. KONIEC..."

Żywoty arcybiskupów gnieźnieńskich, prymasów Korony Polskiéj i Wielkiego Księstwa Litewskiego, od Wilibalda do Andrzeja Olszowskiego włącznie. T. 3 - strona 255
" POCZET ARCYBISKUPÓW W TYM TOMIE ZAWARTYCH. XLIX. Jakób Uchański ... 1 L. Stanisław Karnkowski ... 69 LI. Jan Tarnowski ... 158 LII. Bernard Maciejowski Kardynał ... 173 LIII. Albert Baranowski ... 194 LIV. Wawrzyniec Gembicki ... 214 LV. Henryk Firlej ... 248 "