Kwestya żywotna filozofii : o samowładztwie rozumu : część krytyczna - strona 36
o wszystkiem zwątpiał — powiada — o tem zwątpić nie mogę, abym ja, co wątpię, nie był czemś wątpiącym. Cóż to jest wątpić? — jest myśleć, a więc to, co myśli, jest w nas istota rzeczywista, mająca pewność, i pierwszą, jedyną pewność swojego istnienia. A ie mogę zwątpić o świecie, o wszystkiem, co widzę, o własnem ciele nawet — widać, że to, co w nas myśli, jest istota różna od ciała, bo właśnie przez to zwątpienie o wszystkiem, wyróżnia się od wszystkiego, i tylko jest
www.adelante.com.pl
sama w sobie, sama siebie pewna — jest to więc duch, niemający ani farby, ani zapachu, ani smaku, ani niczego, co do ciała należy; nie podobna więc wyobrazić go sobie zmysłowo, albo zdjąć zeń obraz jaki, on siebie sam tylko pojmuje przez czysty rozum (per purum intellecium). (1) Ponieważ więc jestem istotą tylko myślącą, a nie rozciągłą, jak ciało, więc od ciała jestem zupełnie różny, i bez niego istnieć mogę.
Zasady późniejszej filozofii, że być, a myśleć jest jedno i to samo, że istotą ducha jest myślenie, że tylko rozum, jako myślenie pojmujące, daje pewność o wszystkiem — są, jak widzimy, złożone już w tym początku filozofii Kartezyusza. — Wszystko tu z najściślejszą konsekwencyą wyprowadzone z tego zaczątku cogito, ergo sum. Ale właśnie chodzi o prawdziwość tego początku. Ja wiem siebie innym od współczłowieka, od konia, od dębu, zgoła od całego świata, i dla tego, że się wiem innym od tego
--------------------
(1) Princ. phil. 1. 8 Epistolae P. III. 113. P. 1. 30.
Darmowa reklama:
Kasetony reklamowe warszawa
Standard tylko dla najlepszych - Kasetony reklamowe warszawa - zainwestuj i ciesz się dobrym nabytkiem.www.adelante.com.pl
Zasady późniejszej filozofii, że być, a myśleć jest jedno i to samo, że istotą ducha jest myślenie, że tylko rozum, jako myślenie pojmujące, daje pewność o wszystkiem — są, jak widzimy, złożone już w tym początku filozofii Kartezyusza. — Wszystko tu z najściślejszą konsekwencyą wyprowadzone z tego zaczątku cogito, ergo sum. Ale właśnie chodzi o prawdziwość tego początku. Ja wiem siebie innym od współczłowieka, od konia, od dębu, zgoła od całego świata, i dla tego, że się wiem innym od tego
--------------------
(1) Princ. phil. 1. 8 Epistolae P. III. 113. P. 1. 30.
Oznaczenia: Kasetony reklamowe warszawa