Kwestya żywotna filozofii : o samowładztwie rozumu : część krytyczna - strona 46
Idea wedle systemu w mowie będącego, jest zupełnie ogólnej natury, jest przedmiotem nie zmysłów, ale samego rozumu, np. idea trójkąta i idea koła, są zupełnie oderwane pojęcia przestrzenne, tak jak oderwanem pojęciem jest przestrzeń i rozciągłość sama. Nie jest to ten lub ów trójkąt, to lub owe koło, ale trójkąt i koło w ogólności, z wszystkiemi prawdami zawartemi w wyobrażeniu takiej figury, dającemi się dla tego w każdej szczególnej figurze zastosować. Czyby zaś była w naturze jaka taka zmysłowa figura w postaci koła lub trójkąta, czy
www.expoland.pl
nie, to całkiem dla idei samej jest obojętnem. — Rzeczywistość idei trójkąta i koła polega zatem: 1) na możności wyobrażenia wewnętrznego, 2) na różności prawd obie idee składających. I ta to konieczność rozumowa jest w Bogu, który jest samym rozumem.
Jest tu, jak widzimy, rzeczywistość samej myśli, nie zaś rzeczywistość pojawu, jest rzeczywistość in potentia, nie in actu, to jest: jest zawsze podobieństwo tylko zakreślenia powierzchni trzema liniami prostemi lub linią krzywą jednostajnie się krzywiącą. Dla tego zaś, że to podobieństwo jest samą wiedzą, nigdy przyjść nie może do pojawu, ile, że pojaw sam zupełnie jest rzeczą dla rozumu przypadkową. Jestto więc rzeczywistość oderwana, nie mająca bytu innego, jeno w podobieństwie, w wiedzy Boga — w ogóle jest to rzeczywistość przed stworzeniem. Malebranche wyraźnie sam powiada: l'ame ne peut voir, que le soleil, auquel elle est immediate — ment unie, que le soleil, qui comme elle n'occupe aucun lieu. (1) Idee więc są rzeczywistości, które żadnego miejsca nie zajmują.
-----------------------------------
(1) Eclaircissement III.
Darmowa reklama:
Architekt Kraków
Standard tylko dla najlepszych - Architekt Kraków - zainwestuj i ciesz się dobrym nabytkiem.www.expoland.pl
Jest tu, jak widzimy, rzeczywistość samej myśli, nie zaś rzeczywistość pojawu, jest rzeczywistość in potentia, nie in actu, to jest: jest zawsze podobieństwo tylko zakreślenia powierzchni trzema liniami prostemi lub linią krzywą jednostajnie się krzywiącą. Dla tego zaś, że to podobieństwo jest samą wiedzą, nigdy przyjść nie może do pojawu, ile, że pojaw sam zupełnie jest rzeczą dla rozumu przypadkową. Jestto więc rzeczywistość oderwana, nie mająca bytu innego, jeno w podobieństwie, w wiedzy Boga — w ogóle jest to rzeczywistość przed stworzeniem. Malebranche wyraźnie sam powiada: l'ame ne peut voir, que le soleil, auquel elle est immediate — ment unie, que le soleil, qui comme elle n'occupe aucun lieu. (1) Idee więc są rzeczywistości, które żadnego miejsca nie zajmują.
-----------------------------------
(1) Eclaircissement III.
Oznaczenia: Architekt Kraków