Kwestya żywotna filozofii : o samowładztwie rozumu : część krytyczna - strona 59
uważa za najwyższy tej działalności stopień: nous sommes faits pour penser. (1)
On także pierwszy nietylko odszedł od dualizmu między materyą i duchem, jaki się utrzymał w szkole francuzkiej, ale i w substancyi Spinozowej zniósł rozciągłość, jako pierwiastek materyalny. Pod tym względem już poniekąd jego filozofia jest idealizmem, acz więcej na wyobrażeniach, niżeli na pojęciach rozumu opartym. Dusza, jako monada, nie jest istnością skończoną, obok którejby jeszcze inna materyalna istność znajdować się mogła,
www.uni-art.com.pl
ale ona sama jest całą. istotą, całą rzeczywistością. Bo tylko istota działalna jest rzeczywistością, a istotą działalną w nas jest dusza. Materya, ciało, stanowi zaporę, granicę działaniu duszy. Bóg jest nieskończoną monadą, jest czystą działalnością (purus actus), jest twórcą materyi, ale sam bezmateryalny. Wszelako to oznaczenie bezmateryalności Bóstwa nie z konsekwencyi jego systemu, ale raczej jako wyobrażenie wypływa, poddane przez dogmat zaświatowego Boga.
Kant dopiero rzeczywiście rozpoczyna filozofią niemiecką, której charakterem jest zupełny idealizm. Przed Kantem miała filozofia dwojaki kierunek. Była albo empiryczną, którą rozwijał Locke w Anglii, a Encyklopedyści we Francyi, doprowadzający empiryą aż do materyalizmu; — albo była metafizyczną, na świadectwie subjektowego rozumu opartą, którąśmy dotąd poznali. Kant uważa oba kierunki za jednostronne, i okazuje, że żaden do prawdy nas nie doprowadza, i kładzie sobie dla tego za zadanie połączyć oba kierunki ze sobą. Dotąd wie-
----------------
(1) T. V. p. 564.
On także pierwszy nietylko odszedł od dualizmu między materyą i duchem, jaki się utrzymał w szkole francuzkiej, ale i w substancyi Spinozowej zniósł rozciągłość, jako pierwiastek materyalny. Pod tym względem już poniekąd jego filozofia jest idealizmem, acz więcej na wyobrażeniach, niżeli na pojęciach rozumu opartym. Dusza, jako monada, nie jest istnością skończoną, obok którejby jeszcze inna materyalna istność znajdować się mogła,
Darmowa reklama:
Sprzątanie biur
Standard tylko dla najlepszych - Sprzątanie biur - zainwestuj i ciesz się dobrym nabytkiem.www.uni-art.com.pl
Kant dopiero rzeczywiście rozpoczyna filozofią niemiecką, której charakterem jest zupełny idealizm. Przed Kantem miała filozofia dwojaki kierunek. Była albo empiryczną, którą rozwijał Locke w Anglii, a Encyklopedyści we Francyi, doprowadzający empiryą aż do materyalizmu; — albo była metafizyczną, na świadectwie subjektowego rozumu opartą, którąśmy dotąd poznali. Kant uważa oba kierunki za jednostronne, i okazuje, że żaden do prawdy nas nie doprowadza, i kładzie sobie dla tego za zadanie połączyć oba kierunki ze sobą. Dotąd wie-
----------------
(1) T. V. p. 564.
Oznaczenia: Sprzątanie biur