Zmiękczacze

w skończoność, istoty w formę. Duch jest powrotem skończoności w nieskończoność, formy w istotę. Obojgo zaś jest całkowitością (Totalitaet) dla tego, że stanowi absolut, czyli istność bezwzględną — Boga. Filozofia natury jest tworzeniem natury, będącej skrystallizowaną inteligencyą, a prawa natury są prawa ducha naszego, i jako duch odwieczne. Świat widomy i niewidomy, będąc jednością w absolucie, nie wyszedł nigdy z tej jedności, czyli nie było stworzenia świata. Filozoficzne badanie prawdy jest przypominaniem sobie tego stanu, kiedy byliśmy w jedni z naturą, i zadaniem filozofii jest wytracenie przesądu, jakoby jakie przedmioty były zewnątrz nas.
W mojości jest podobne połączenie objektu i subjektu. Ale rzeczywiście jest tylko swojość nieskończona, bezwzględna; wszystkie inne są ograniczone, są dla tego nie swojością, — lecz mojością, są indywidualnością, której nie ma w absolucie. Ostatecznym celem mojości jest, zostać swojością. Tylko mojość jest osobą, bo jest w osobni od innych mojości, i ta własność jej indywidualności nadaje jej to, co nazywamy przeświadczeniem (Bewusstsein). Swojość jest wszystkością, nie ma zatem nic zewnątrz siebie, nie jest w osobni, nie jest następnie osobą, ani nie ma przeświadczenia. Zniszczenie, ie tak powiem, rozparcie osobowości jest ostatnim celem ducha.
Idealizm, a tem samem zulotnienie wszelkiego upostaciowania, rozwiązanie wszystkich form, jest i tu, jak widzimy, charakterem filozofii Szellinga. Jest wprawdzie natura, ale jej Zewnętrzność i zmysłowość, nie są przedmiotem poglądu duchowego. Pogląd w niej dopatruje tylko to, czem ona jest jako rozum nieskończony i bezwzględny, a zatem bezkształtny i bezmateryalny. Szelling przyjmuje