Dachówki bitumiczne

szych kierunkach. Trentowski, najwięcej własną filozofią przechylający się do Szellinga, upatruje w tem wyższość tego mistrza nad każdego w szczególności. Co do Hegla, mogłaby to być tylko wyższość czasowa, i z tego powodu Szelling sam Hegla nazywa "późniejszym" (der später Gekommene). Uczeń tu prześcignął nauczyciela swego. — Pierwsze rozprawy filozoficzne Hegla (1) są tylko dalszem rozwijaniem systemu Szellingowego. Dopiero we fenomenologii ducha, oddziela się zupełnie od mistrza swego. Wyraźnie mu zarzuca, że jego absolut, będąc najwyższą bezróżnią, jest tem samem najwyższą abstrakcyą, że to jest noc ciemna, w której każda krowa czarna. Tę abstrakcyę bezróżnicową znieść filozofii wypada, i wykazać, że nie absolut sam jako taki, ale jako będący w jedni pojawu swego jest prawdą.
Kiedy zatem u Szellinga pomiędzy naturą a duchem, stawa istność bezwgzlędna, jako Bóg, jako bezróżnią jednego i drugiego, myśl taka prowadzi jeszcze formalnie na pojmowanie owej istności po za naturą i duchem. Hegel znosi i ten formalny byt po za czemsiś, i istność uważa jako rzeczywistą immanencyą świata.
Hegel w dziele przytoczonem nie tylko zaczepił samą filozofię Szellinga, ale i formę tej filozofii, mieniąc pogląd bezpośredni ducha jedynie zdatnym do pochwycenia bez — różnicowej jedni, ale nie sposobnym całkiem do ujęcia różnic samych, i zarzucał jej dla tego brak metody. On sam zaprowadził do systemu swego dyalektyczną metodę, a raczej nią zbudował system swój. Metoda dyalektyczną Hegla jest najwyższą jego zasługą. Jest to kamień


---------------------------
(1) Dzieła Hegla, Tora I. Philosophische Abhandlungen.