Szkolenia biznesowe

filozofii odgrywał, czyli leż do tego dzieła ród innoszczepowy będzie powołany. Budzący się na wszystkich punktach ruch intelligencyi wśród Słowian, zdaje się ich wskazywać, do przejęcia dalszego rozwoju najwyższej z umiejętności. Obejrzymy więc następnie pierwiastki ducha słowiańskiego, a polskiego w szczególności, aby rozjaśnić, jakaby mogła i musiała być filozofia w łonie tego szczepu poczęta.
Na samym więc wstępie trafia nas zagadnienie, czy rzeczywiście filozofia może być narodową — a będąc narodową, czy się może i powinna zaszczepić na duchowej indywidualności ludu. — Kiedy Trentowski ogłosił swoją Myślinię, jako logikę narodową, uderzyło wyrażenie takie wielu, i pytali jedni drugich, ażali umiejętność wszelka, będąca kosmopolitycznej natury, może być narodową? Gdy nikomu na myśl nie przyszło napisać matematyki, albo fizyki narodowej, zkądże filozofia, a jeszcze logika ma być taką? Filozofia ma ten sam przedmiot co religia, a Chrystus narodowej ewangelii nie opowiadał; zkądże myśl, mająca być świecznikiem całej ludzkości, ma się przybierać w formy jednemu narodowi tylko właściwe? — Takie były zarzuty w ogólności, czynione nazwie narodowej filozofii.
Tymczasem samo doświadczenie z historyi filozofii nabyte uczy, że rzeczywiście filozofie były narodowe, że była filozofia indyjska, chińska, grecka, niemiecka, i że każda miała swoje osobne pierwiastki, które się tylko w łonie tego, a nie innego narodu rozwinęły. Ztąd wnosić należy, że owa pozorna sprzeczność filozofii i narodowości, jako ogólnika i szczególnika, na pojęciu rozumu ugruntowaną być musi. Jakoż prawda ta wypada bezpośrednio z kategoryi jednostki, będącej kojarznią ogółu i szczegółu.